Op donderdag 27 november werden drie leiders van de revolutionaire vakbond UNT in de Venezolaanse deelstaat Aragua vermoord.
In de industriezone la Encrucijada, Cagua werden Richard Gallardo, Luis Hernández en Carlos Requena vanuit een rijdend voertuig neergeschoten. Die bewuste 27 november waren ze de hele dag actief geweest bij een arbeidsconflict in een zuivelfabriek van Colombiaanse eigenaars. De arbeiders hadden het bedrijf bezet omdat de eigenaars de collectieve arbeidsovereenkomst niet naleefden. De eigenaars dreigden hun bedrijf te sluiten. Donderdagmiddag drong de politie het bedrijf binnen en viel ze de bezetters aan. Enkele uren na de politie-interventie slaagde de UNT-vakbond erin het bedrijf opnieuw te bezetten.
Luis Hernández en Richard Gallardo spraken hun woede uit over de “tirannie van enkele patroons die de rechten van de arbeiders verkrachten. Als de patroons het bedrijf daadwerkelijk zouden sluiten, moet het bedrijf worden genationaliseerd", eisten ze. Enkele uren later werden ze in koelen bloede vermoord, samen met Carlos Requena.
Vandaag is de deelstaat Aragua nog in handen van de oppositie, maar bij de verkiezingen van vorige zondag won de PSUV van president Chávez de verkiezingen.
Wie zijn solidariteit met de UNT wil uitdrukken en zijn medeleven wiluitdrukken aan de familie van de vermoorde syndicalisten, kan dit op deSolidair-site doen. Wij bezorgen de boodschappen aan de UNT.
Showing posts with label trade union. Show all posts
Showing posts with label trade union. Show all posts
Saturday, 29 November 2008
Interview Venezolaanse staalarbeider Jesus Pino Strijden voor socialisme anno 2008
Bouwen aan het socialisme van de 21ste eeuw. Jesus Pino stond vooraan in het gevecht voor de nationalisatie van zijn bedrijf in Venezuela. We hadden daarover een boeiend gesprek met hem.
Het staalbedrijf Sidor ligt in de deelstaat Bolivar, in het oosten van Venezuela. Met een capaciteit van 48 miljoen ton vloeibaar staal per jaar is het de grootste staalproducent van het land. In 1964 opgericht als een staatsbedrijf, werd het bedrijf geprivatiseerd in 1997. Het Italiaans-Argentijnse Techint begon een drastische ‘modernisering’. Er bleven nog maar 5.200 arbeiders in Sidor, met daarnaast zo’n 8.000 werknemers in onderaanneming.
In maart dit jaar werd het bedrijf na een maandenlang sociaal conflict genationaliseerd. Jesus Pino, die op Sidor werkt, was uitgenodigd op de Solidariteitsdag voor Venezuela vorige maand in Brussel om daarover te komen spreken.
Waarrond draaide het sociale conflict in Sidor?
Jesus Pino. Het ging om de hernieuwing van de collectieve arbeidsovereenkomst. De arbeiders hadden duidelijke eisen: de lonen moesten omhoog, alle arbeiders in onderaanneming moesten terug in het bedrijf worden opgenomen, en er moest een aanzienlijke pensioenverhoging komen, want nu lag de uitkering onder het minimumloon.
De eis van hernationalisering werd dan nog niet gesteld door de meerderheid van de arbeiders. Enkel de ‘syndicale alliantie’, één van de vele vakbondsgroepen in het bedrijf, en een georganiseerde groep van Bolivariaanse arbeiders verdedigden die eis. Wij argumenteerden dat dit nodig was om loon naar werk te krijgen. De multinational verkocht de onbewerkte staalplaten aan haar eigen buitenlandse vestigingen voor zo’n 200 dollar, terwijl de marktwaarde 600 dollar bedroeg. Bovendien was er een betalingstermijn van 6 maand, wat extreem lang was. Maar na meer dan een jaar discussie liet de directie in maart 2008 haar ‘definitief’ standpunt kennen: het was njet.
En dan radicaliseerde het conflict?
Jesus Pino. Ja, onvermijdelijk. Steeds meer arbeiders gingen de nationalisatie van het bedrijf als oplossing zien. Maar er was een ernstig probleem: de minister van Arbeid weigerde die eis te steunen. Hij wou een referendum over het voorstel van de patroons van Sidor. Maar de vakbond was de minister te snel af: ze organiseerden zelf een referendum waar de eis van nationalisering voorlag. Bijna 90 % van de arbeiders steunden die eis. Maar de minister weigerde de resultaten van dit referendum te erkennen, en organiseerde samen met de gouverneur van de deelstaat een politiemacht om de staking te breken.
Uiteindelijk kwam president Hugo Chávez tussen: na een ultieme onderhandelingsronde waarbij de bedrijfsleiding voet bij stuk hield, kondigde Chávez de nationalisatie van het bedrijf aan. Hij zette ook de minister van Arbeid af.
Alleen de Communistische Partij van Venezuela en enkele leden van de revolutionaire vakbond UNT hebben in maanden de arbeiders gesteund.
Wat is er veranderd sinds de nationalisering?
Jesus Pino. De collectieve arbeidsovereenkomst werd getekend, en 1.200 arbeiders uit de onderaanneming kregen onmiddellijk een bedrijfscontract. Voor de anderen werd een commissie opgericht die de situatie zou bestuderen. De betrokkenheid van de arbeiders bij de bedrijfsleiding is nu veel sterker.
Wij hebben in het bedrijf ook een Revolutionair Front opgericht. Het gaat om een beweging die niet enkel syndicale eisen stelt, maar ook de politieke veranderingen trekt. Er is vandaag in ons land een hele discussie bezig over de rol van de arbeidersklasse in de opbouw van het socialisme in Venezuela.
Hebben de arbeiders nu ook een inbreng in het bestuur van het bedrijf?
Jesus Pino. Met ons Revolutionair Front willen we bijdragen om twee doelstellingen te bereiken die president Chávez stelde: Van Sidor een model maken op het vlak van management van de productie, en ook van Sidor een socialistisch bedrijf maken. Daarvoor zijn twee zaken nodig. Enerzijds de deelname van de arbeiders in de leidende structuren en in de controle van het bedrijf. Daarnaast zal een socialistisch Sidor de productie en de winst van het bedrijf ten dienste stellen van de ontwikkeling van het land.
Hoe zie je de rol van de communisten (PCV) in de arbeidersstrijd?
Jesus Pino. We denken dat we in Sidor een belangrijke bijdrage hebben kunnen leveren om het eindresultaat te bereiken: de nationalisatie. Maar we moeten nog grote stappen vooruit zetten in de verdere politisering van de arbeiders.
Je hebt hier in België contact gehad met de vakbonden?
Jesus Pino. Een sterk punt van de Belgische syndicale beweging is de eenheid, met twee grote vakbonden (en een kleinere). Voor ons is zo’n sterkere eenheid heel belangrijk. De nationale opbouw van een strijdbare revolutionaire vakbond staat nog in zijn kinderschoenen.
De problemen hier in België en in Venezuela zijn sterk verschillend, maar op de plaatsen die ik deze week heb bezocht, zoals een vakbondsvergadering van Carrefour, de mensen zonder papieren, en syndicalisten van de christelijke vakbond, was de interesse groot om te weten hoe het er Venezuela aan toe gaat.
Wat wilden de Belgische syndicalisten van u weten?
Jesus Pino. Vaak was er een kritische opstelling, maar steeds solidair. Wat opviel is dat veel Belgische syndicalisten discussieerden over hoe het socialisme van de 21ste eeuw er moet uitzien. De situatie in Venezuela is verschillend van die van Vietnam, van Oost-Europa of van Cuba. Wij willen een socialisme opbouwen in onze eigen context, gebaseerd op de marxistische theorie over het socialisme, aangevuld met onze nationale denkers zoals Simon Bolivar. We willen ons baseren op onze eigen geschiedenis en onze cultuur en gewoonten.
Waarom is het socialisme noodzakelijk voor Venezuela?
Jesus Pino. Alle vorige regeringen lieten ons land voortboeren in de miserie. Met meer dan twee miljoen analfabeten, met een tekort van bijna twee miljoen woningen, met financiële problemen ondanks de olierijkdom en met zowat 80 % van de bevolking die in armoede leeft.
Om al die problemen op te lossen moet er een systeem komen van sociale rechtvaardigheid en gelijkheid. Het enige systeem dat deze principes kan verzekeren, is het socialisme. Dan kan de productie aangewend worden om onze noden te lenigen, en niet voor het winstbejag van de multinationals. Dan kunnen we onze politieke onafhankelijkheid verdedigen, en kunnen we een technologie ontwikkelen die aangepast is aan onze behoeften. Dan kan de solidariteit centraal staan, niet het individualisme van de kapitalistische maatschappij.
Het staalbedrijf Sidor ligt in de deelstaat Bolivar, in het oosten van Venezuela. Met een capaciteit van 48 miljoen ton vloeibaar staal per jaar is het de grootste staalproducent van het land. In 1964 opgericht als een staatsbedrijf, werd het bedrijf geprivatiseerd in 1997. Het Italiaans-Argentijnse Techint begon een drastische ‘modernisering’. Er bleven nog maar 5.200 arbeiders in Sidor, met daarnaast zo’n 8.000 werknemers in onderaanneming.
In maart dit jaar werd het bedrijf na een maandenlang sociaal conflict genationaliseerd. Jesus Pino, die op Sidor werkt, was uitgenodigd op de Solidariteitsdag voor Venezuela vorige maand in Brussel om daarover te komen spreken.
Waarrond draaide het sociale conflict in Sidor?
Jesus Pino. Het ging om de hernieuwing van de collectieve arbeidsovereenkomst. De arbeiders hadden duidelijke eisen: de lonen moesten omhoog, alle arbeiders in onderaanneming moesten terug in het bedrijf worden opgenomen, en er moest een aanzienlijke pensioenverhoging komen, want nu lag de uitkering onder het minimumloon.
De eis van hernationalisering werd dan nog niet gesteld door de meerderheid van de arbeiders. Enkel de ‘syndicale alliantie’, één van de vele vakbondsgroepen in het bedrijf, en een georganiseerde groep van Bolivariaanse arbeiders verdedigden die eis. Wij argumenteerden dat dit nodig was om loon naar werk te krijgen. De multinational verkocht de onbewerkte staalplaten aan haar eigen buitenlandse vestigingen voor zo’n 200 dollar, terwijl de marktwaarde 600 dollar bedroeg. Bovendien was er een betalingstermijn van 6 maand, wat extreem lang was. Maar na meer dan een jaar discussie liet de directie in maart 2008 haar ‘definitief’ standpunt kennen: het was njet.
En dan radicaliseerde het conflict?
Jesus Pino. Ja, onvermijdelijk. Steeds meer arbeiders gingen de nationalisatie van het bedrijf als oplossing zien. Maar er was een ernstig probleem: de minister van Arbeid weigerde die eis te steunen. Hij wou een referendum over het voorstel van de patroons van Sidor. Maar de vakbond was de minister te snel af: ze organiseerden zelf een referendum waar de eis van nationalisering voorlag. Bijna 90 % van de arbeiders steunden die eis. Maar de minister weigerde de resultaten van dit referendum te erkennen, en organiseerde samen met de gouverneur van de deelstaat een politiemacht om de staking te breken.
Uiteindelijk kwam president Hugo Chávez tussen: na een ultieme onderhandelingsronde waarbij de bedrijfsleiding voet bij stuk hield, kondigde Chávez de nationalisatie van het bedrijf aan. Hij zette ook de minister van Arbeid af.
Alleen de Communistische Partij van Venezuela en enkele leden van de revolutionaire vakbond UNT hebben in maanden de arbeiders gesteund.
Wat is er veranderd sinds de nationalisering?
Jesus Pino. De collectieve arbeidsovereenkomst werd getekend, en 1.200 arbeiders uit de onderaanneming kregen onmiddellijk een bedrijfscontract. Voor de anderen werd een commissie opgericht die de situatie zou bestuderen. De betrokkenheid van de arbeiders bij de bedrijfsleiding is nu veel sterker.
Wij hebben in het bedrijf ook een Revolutionair Front opgericht. Het gaat om een beweging die niet enkel syndicale eisen stelt, maar ook de politieke veranderingen trekt. Er is vandaag in ons land een hele discussie bezig over de rol van de arbeidersklasse in de opbouw van het socialisme in Venezuela.
Hebben de arbeiders nu ook een inbreng in het bestuur van het bedrijf?
Jesus Pino. Met ons Revolutionair Front willen we bijdragen om twee doelstellingen te bereiken die president Chávez stelde: Van Sidor een model maken op het vlak van management van de productie, en ook van Sidor een socialistisch bedrijf maken. Daarvoor zijn twee zaken nodig. Enerzijds de deelname van de arbeiders in de leidende structuren en in de controle van het bedrijf. Daarnaast zal een socialistisch Sidor de productie en de winst van het bedrijf ten dienste stellen van de ontwikkeling van het land.
Hoe zie je de rol van de communisten (PCV) in de arbeidersstrijd?
Jesus Pino. We denken dat we in Sidor een belangrijke bijdrage hebben kunnen leveren om het eindresultaat te bereiken: de nationalisatie. Maar we moeten nog grote stappen vooruit zetten in de verdere politisering van de arbeiders.
Je hebt hier in België contact gehad met de vakbonden?
Jesus Pino. Een sterk punt van de Belgische syndicale beweging is de eenheid, met twee grote vakbonden (en een kleinere). Voor ons is zo’n sterkere eenheid heel belangrijk. De nationale opbouw van een strijdbare revolutionaire vakbond staat nog in zijn kinderschoenen.
De problemen hier in België en in Venezuela zijn sterk verschillend, maar op de plaatsen die ik deze week heb bezocht, zoals een vakbondsvergadering van Carrefour, de mensen zonder papieren, en syndicalisten van de christelijke vakbond, was de interesse groot om te weten hoe het er Venezuela aan toe gaat.
Wat wilden de Belgische syndicalisten van u weten?
Jesus Pino. Vaak was er een kritische opstelling, maar steeds solidair. Wat opviel is dat veel Belgische syndicalisten discussieerden over hoe het socialisme van de 21ste eeuw er moet uitzien. De situatie in Venezuela is verschillend van die van Vietnam, van Oost-Europa of van Cuba. Wij willen een socialisme opbouwen in onze eigen context, gebaseerd op de marxistische theorie over het socialisme, aangevuld met onze nationale denkers zoals Simon Bolivar. We willen ons baseren op onze eigen geschiedenis en onze cultuur en gewoonten.
Waarom is het socialisme noodzakelijk voor Venezuela?
Jesus Pino. Alle vorige regeringen lieten ons land voortboeren in de miserie. Met meer dan twee miljoen analfabeten, met een tekort van bijna twee miljoen woningen, met financiële problemen ondanks de olierijkdom en met zowat 80 % van de bevolking die in armoede leeft.
Om al die problemen op te lossen moet er een systeem komen van sociale rechtvaardigheid en gelijkheid. Het enige systeem dat deze principes kan verzekeren, is het socialisme. Dan kan de productie aangewend worden om onze noden te lenigen, en niet voor het winstbejag van de multinationals. Dan kunnen we onze politieke onafhankelijkheid verdedigen, en kunnen we een technologie ontwikkelen die aangepast is aan onze behoeften. Dan kan de solidariteit centraal staan, niet het individualisme van de kapitalistische maatschappij.
Tuesday, 22 April 2008
Communist zijn in het Venezuela van Chávez
De Communistische Partij van Venezuela (PCV) steunt de aangekondigde nationalisatie van de metaalindustrie. We vroeger aan Oscar Figuera welke rol de communisten spelen in de revolutie van Chávez.
Oscar Figuera is sinds 12 jaar de Algemeen Secretaris van de PCV en verantwoordelijk voor de partijwerking onder de arbeiders. “Ik kom zelf uit de arbeidersbeweging”, legt hij uit, “daar voel ik mij als een vis in het water”. De Venezolaanse communisten steunen de Venezolaanse revolutie voluit. En werken voornamelijk aan een sterkere arbeidersbeweging. Vooral in de petroleumsector en in de petrochemische sector zijn de resultaten bemoedigend.
Waarom werkt de PCV prioritair aan een sterkere arbeidersbeweging?
Oscar Figuera. Dat werk onder de arbeiders is essentieel. Want er zijn heel wat discussies onder diegenen die de Bolivariaanse revolutie steunen. Naast de radicale basis bij de arbeiders en in de volkswijken, is er – vooral binnen de overheidadministratie – een rechterzijde die de multinationals niet te hard wil aanpakken en de veranderingen afremt. We moeten verhinderen dat die rechtse krachten het beleid gaan bepalen.
Kan je daar een voorbeeld van geven?
Oscar Figuera. De laatste weken was vooral het metaalbedrijf SIDOR in het nieuws. Dit is het grootste staalbedrijf van het land. Tot in 1997 was SIDOR een openbaar bedrijf met 11.000 vaste werkkrachten. Na de overname in 1997 door “Ternium”, een Argentijnse multinational, is het aantal personeelsleden sterk verminderd. Vele duizenden werden gedwongen onder slechtere voorwaarden in onderaanneming te werken. De arbeiders zijn daar niet over te spreken en eisen al een hele tijd de hernationalisatie van het bedrijf.”
Wat is de houding van de regering?
Oscar Figuera. De vakbond kwam in maart stevig in botsing met onze minister van arbeid, José Rivero. Die wilde het voorstel van de multinational via een referendum doorduwen tot grote woede van de vakbonden. Ze beschuldigden hem ervan zijn rol van bemiddelaar te hebben opgegeven en openlijk aan de kant van de multinational te zijn gaan staan. De PCV was in de voorbije maanden de enige partij van betekenis die de arbeiders consequent steunde.”
En welke houding nam de PSUV aan, de partij van Chávez?
Oscar Figuera. Dat is een probleem. Die partij is nog volop in ontwikkeling. Binnen die structuren zijn heel verschillende visies. Sommige leden van de PSUV in SIDOR kwamen stevig in botsing met de meerderheid van de arbeiders. Er is toen geduwd en getrokken. De arbeiders vroegen tijdens een televisieprogramma aan president Chavez om zelf rechtstreeks tussen te komen.
Hoe heeft de PCV zich in het conflict opgesteld?
Oscar Figuera. Er was een belangrijk intern probleem ontstaan in het bedrijf. Een groeiend aantal arbeiders voelde zich echt in de steek gelaten door de regering. Wij van onze kant hebben er steeds op gehamerd dat het belangrijkste probleem de winsthonger van de multinationals was en niet de regering. Tegelijk hebben we consequent de hernationalisatie van het bedrijf verdedigd, en daar rond de arbeiders georganiseerd. Vorige week heeft Hugo Chávez dan de nationalisatie van het bedrijf aangekondigd.
Noot: Op 16 april werd José Riveiro afgezet als minister van arbeid en vervangen door Roberto Hernández, tot nu vice-president van het parlement en veteraan van de PCV, die vorig jaar besliste om toe te treden tot de PSUV, de partij van Chávez.
Oscar Figuera is sinds 12 jaar de Algemeen Secretaris van de PCV en verantwoordelijk voor de partijwerking onder de arbeiders. “Ik kom zelf uit de arbeidersbeweging”, legt hij uit, “daar voel ik mij als een vis in het water”. De Venezolaanse communisten steunen de Venezolaanse revolutie voluit. En werken voornamelijk aan een sterkere arbeidersbeweging. Vooral in de petroleumsector en in de petrochemische sector zijn de resultaten bemoedigend.
Waarom werkt de PCV prioritair aan een sterkere arbeidersbeweging?
Oscar Figuera. Dat werk onder de arbeiders is essentieel. Want er zijn heel wat discussies onder diegenen die de Bolivariaanse revolutie steunen. Naast de radicale basis bij de arbeiders en in de volkswijken, is er – vooral binnen de overheidadministratie – een rechterzijde die de multinationals niet te hard wil aanpakken en de veranderingen afremt. We moeten verhinderen dat die rechtse krachten het beleid gaan bepalen.
Kan je daar een voorbeeld van geven?
Oscar Figuera. De laatste weken was vooral het metaalbedrijf SIDOR in het nieuws. Dit is het grootste staalbedrijf van het land. Tot in 1997 was SIDOR een openbaar bedrijf met 11.000 vaste werkkrachten. Na de overname in 1997 door “Ternium”, een Argentijnse multinational, is het aantal personeelsleden sterk verminderd. Vele duizenden werden gedwongen onder slechtere voorwaarden in onderaanneming te werken. De arbeiders zijn daar niet over te spreken en eisen al een hele tijd de hernationalisatie van het bedrijf.”
Wat is de houding van de regering?
Oscar Figuera. De vakbond kwam in maart stevig in botsing met onze minister van arbeid, José Rivero. Die wilde het voorstel van de multinational via een referendum doorduwen tot grote woede van de vakbonden. Ze beschuldigden hem ervan zijn rol van bemiddelaar te hebben opgegeven en openlijk aan de kant van de multinational te zijn gaan staan. De PCV was in de voorbije maanden de enige partij van betekenis die de arbeiders consequent steunde.”
En welke houding nam de PSUV aan, de partij van Chávez?
Oscar Figuera. Dat is een probleem. Die partij is nog volop in ontwikkeling. Binnen die structuren zijn heel verschillende visies. Sommige leden van de PSUV in SIDOR kwamen stevig in botsing met de meerderheid van de arbeiders. Er is toen geduwd en getrokken. De arbeiders vroegen tijdens een televisieprogramma aan president Chavez om zelf rechtstreeks tussen te komen.
Hoe heeft de PCV zich in het conflict opgesteld?
Oscar Figuera. Er was een belangrijk intern probleem ontstaan in het bedrijf. Een groeiend aantal arbeiders voelde zich echt in de steek gelaten door de regering. Wij van onze kant hebben er steeds op gehamerd dat het belangrijkste probleem de winsthonger van de multinationals was en niet de regering. Tegelijk hebben we consequent de hernationalisatie van het bedrijf verdedigd, en daar rond de arbeiders georganiseerd. Vorige week heeft Hugo Chávez dan de nationalisatie van het bedrijf aangekondigd.
Noot: Op 16 april werd José Riveiro afgezet als minister van arbeid en vervangen door Roberto Hernández, tot nu vice-president van het parlement en veteraan van de PCV, die vorig jaar besliste om toe te treden tot de PSUV, de partij van Chávez.
Wednesday, 23 May 2007
Staking Deutsche Telekom AG : Geen telefoon voor multinationals, wel voor gewone man
De Duitse vakbond Ver.di organiseert de grootste staking ooit sinds de privatisering van Deutsche Telekom, nu tien jaar geleden. De werknemers aanvaarden het niet om meer te werken voor minder loon.
René Obermann, de voorzitter van Europa’s grootste telefoonmaatschappij, Deutsche Telekom AG, stelde begin mei dat de maatschappij een mooie toekomst te wachten stond, “maar er moest dringend voor 4,7 miljard bespaard worden”. Hij zou zelf meteen wel even het goede voorbeeld geven... Hij beloofde twee maanden salaris (een slordige 200.000 euro) op te geven.1 Maar de arbeiders en bedienden waren niet echt te spreken over zijn ‘offer’. Want de rest van de besparingen was voor hun rekening. Eén op drie van de 160.000 arbeiders zal in een apart bedrijf, T-service, worden ondergebracht. Daar zullen ze langer moeten werken voor een loon dat 9% lager ligt.
“Onaanvaardbaar” vindt de vakbond Ver.di, die 80% van het personeel vertegenwoordigt. “ Loonverlies of slechtere arbeidsomstandigheden zijn geen oplossing voor organisatorische problemen bij Telekom”, zegt vakbondsvoorzitter Frank Bsirske. Die salamitactiek zou daarna ook op andere delen van het bedrijf kunnen worden toegepast. “Eens het loonverlies gerealiseerd wordt in die nieuwe firma, verzeker ik u dat ze hetzelfde zullen proberen doorheen heel de groep”. Onderhandelingen brachten tot nu nog niets op. Bij een stemming op 10 mei spraken 96,5% van de vakbondsleden zich uit vóór stakingsacties. Dus gingen 10.000 Deutsche Telekom werknemers vanaf vrijdag 11 mei in staking. De vakbond waarschuwde ervoor dat deze acties weken kunnen duren.
Het bedrijf wordt niet helemaal platgelegd. De vakbond opteert ervoor om het brede publiek niet te raken met zijn acties, ze heeft die sympathie broodnodig. Ver.di wil vooral de communicatiemogelijkheden beperken van grote verzekeringsbedrijven, banken en industrie. Vakbondsverantwoordelijken sloten ook niet uit dat de communicatie-infrastructuur van de G8-top begin juni in Heiligendamm, waar Duitsland gastheer is, ernstig verstoord zou kunnen worden.
1 Der Spiegel Online, 09/05
René Obermann, de voorzitter van Europa’s grootste telefoonmaatschappij, Deutsche Telekom AG, stelde begin mei dat de maatschappij een mooie toekomst te wachten stond, “maar er moest dringend voor 4,7 miljard bespaard worden”. Hij zou zelf meteen wel even het goede voorbeeld geven... Hij beloofde twee maanden salaris (een slordige 200.000 euro) op te geven.1 Maar de arbeiders en bedienden waren niet echt te spreken over zijn ‘offer’. Want de rest van de besparingen was voor hun rekening. Eén op drie van de 160.000 arbeiders zal in een apart bedrijf, T-service, worden ondergebracht. Daar zullen ze langer moeten werken voor een loon dat 9% lager ligt.
“Onaanvaardbaar” vindt de vakbond Ver.di, die 80% van het personeel vertegenwoordigt. “ Loonverlies of slechtere arbeidsomstandigheden zijn geen oplossing voor organisatorische problemen bij Telekom”, zegt vakbondsvoorzitter Frank Bsirske. Die salamitactiek zou daarna ook op andere delen van het bedrijf kunnen worden toegepast. “Eens het loonverlies gerealiseerd wordt in die nieuwe firma, verzeker ik u dat ze hetzelfde zullen proberen doorheen heel de groep”. Onderhandelingen brachten tot nu nog niets op. Bij een stemming op 10 mei spraken 96,5% van de vakbondsleden zich uit vóór stakingsacties. Dus gingen 10.000 Deutsche Telekom werknemers vanaf vrijdag 11 mei in staking. De vakbond waarschuwde ervoor dat deze acties weken kunnen duren.
Het bedrijf wordt niet helemaal platgelegd. De vakbond opteert ervoor om het brede publiek niet te raken met zijn acties, ze heeft die sympathie broodnodig. Ver.di wil vooral de communicatiemogelijkheden beperken van grote verzekeringsbedrijven, banken en industrie. Vakbondsverantwoordelijken sloten ook niet uit dat de communicatie-infrastructuur van de G8-top begin juni in Heiligendamm, waar Duitsland gastheer is, ernstig verstoord zou kunnen worden.
1 Der Spiegel Online, 09/05
Wednesday, 14 March 2007
ABVV op bezoek bij de Cubaanse vakbond: "Cuba is niet perfect, maar we kunnen er veel van leren."
Naar Eddy Van Lancker moet je op een betoging nooit lang zoeken: met zijn lengte, lang haar, forse baard... herken je hem meteen. Hij werkt al sinds zijn veertiende, werd later vakbondssecretaris maar blijft op vele terreinen actief. De ene keer opent hij een tentoonstelling of steunt hij een sportinitiatief in de wijk. De andere keer is hij aanwezig op het Wereld Sociaal Forum. Sinds halverwege de jaren ‘90 is hij betrokken bij solidariteitsinitiatieven met Cuba. Wat heeft een Belgische syndicalist daar verloren? En wat wil hij als nationaal secretaris van het ABVV daar opsteken?
Dat de vakbonden opkomen voor werknemers, werklozen, gepensioneerden, dat is gekend. Minder evident is dat ze internationaal actief zijn. Is dat iets nieuws?
Eddy Van Lancker. Zeker niet. Het ABVV is al lang niet meer uitsluitend bezig met wat er op de werkvloer gebeurt. We zijn ook politiek en maatschappelijk actief. In Cuba is die verwevenheid van de vakbond met de rest van de maatschappij nog veel sterker. Bij ons is er een sterke autonomie van de centrales en de sectoren. Wij werken meer gefragmenteerd. In Cuba slagen ze er beter in om met alle sectoren samen te werken voor een gemeenschappelijk doel.
Wat mij bij elk bezoek steeds weer opvalt, is de sterke dynamiek en het enthousiasme van hun militanten en middenkader. Wij hebben veel geëngageerde mensen, maar in Cuba is de persoonlijke inzet globaal genomen toch nog groter.
Waaruit kan je dat opmaken?
Eddy Van Lancker. Soms is dat voor een Europeaan als ik moeilijk te vatten. Het gaat om hoe ze in hun bedrijf tegelijk de kleinste problemen van de werknemers aanpakken en de grote maatschappelijke vraagstukken ter discussie brengen. Hoe ze zoeken naar verbetering van het rendement van hun bedrijf en tegelijk streven naar kwaliteit in de productie. Voor onze militanten hier is dat laatste zowat als vloeken… Maar de maatschappelijke context is dan ook totaal anders. Zij werken niet voor een patroon die met de winst gaat lopen, maar voor de ontwikkeling van hun land.
Hebben werknemers in Cuba veel inspraak?
Eddy Van Lancker. Ik moet erkennen dat de besluitvorming in de Cubaanse vakbond CTC (Central de Trabajadores de Cuba) nog democratischer is dan in onze vakbond. Elke afdeling en elk bedrijf verkiest er niet alleen zijn eigen bestuur, maar op de congressen die ik kon bijwonen, zag ik ook een zeer open debatcultuur met soms heel heftige discussies. Die massale aanwezigheid van militanten die vechten voor de standpunten van de basis, zorgt voor een grote inspraak. Niet zelden wordt een plan grondig gewijzigd na een breed debat. En of het nu gaat over een vertegenwoordiger van een klein of een groot bedrijf, of over de provinciale verantwoordelijke, ze houden zich niet in om hun gedacht te zeggen. Bij ons zorgt de representatieve werking er soms toch voor dat het debat aan scherpte verliest…
Wat bevalt u nog meer in Cuba?
Eddy Van Lancker. Wat mij telkens opnieuw opvalt, is de intellectuele ontwikkeling. Er is een hoog scholingsniveau. Er bloeien veel ideeën en er is een hoog cultureel niveau. Maar die dingen roepen om een grote vrijheid voor elk individu. Nu wil ik niet wegsteken dat de sociale controle in Cuba echt wel groot is. Maar dat heeft dan weer te maken met de dreiging van de VS, die al vele tientallen jaren aanhoudt. Als de blokkade verdwijnt, wordt er zeker veel meer mogelijk.
En wat zijn de problemen?
Eddy Van Lancker. We moeten de situatie van de vrouw bijvoorbeeld niet idealiseren.
De Latijnse macho...
Eddy Van Lancker. Het machogedrag is nog altijd een probleem, in heel Latijns-Amerika overigens. En, laat ons eerlijk zijn, vaak ook nog bij ons. Wel merk ik dat er in Cuba veel meer vrouwen actief zijn in de vakbond dan hier. Ook zie ik meer vrouwen in leidende functies.
Drugs?
Eddy Van Lancker. Je vindt er minder drugsverslaafden dan bij ons, maar ze bestaan. Niets werelds is hen vreemd, kan je zeggen. Vroeger probeerde de overheid dat weg te stoppen. Nu niet meer. Verder is er prostitutie. Ook die is van een heel andere orde dan bij ons, maar ze bestaat. Maar het zou echt wel hypocriet zijn om daarop te schieten. Bij ons is de miserie en uitbuiting achter de prostitutie vaak zo schandalig groot dat we daar best onze mond over houden.
Vluchten de armen in Cuba naar de steden zoals in veel derdewereldlanden?
Eddy Van Lancker. De plattelandsvlucht is reëel. Ook in Cuba zijn er mensen die het moeilijker hebben dan anderen. Zeker sinds de economische crisis van de jaren ’90. We zijn daar niet blind voor. Tijdens onze bezoeken babbelden we daar heel open over met de Cubaanse syndicalisten. Zij ontkennen de problemen niet. Cuba is niet perfect. Maar de resultaten zijn er wel. We kunnen er veel van leren.
Hoe is de solidariteit van het ABVV met Cuba begonnen?
Eddy Van Lancker. Vroeger had het ABVV geen banden met Cuba. Onder de druk van de basis zijn er vanuit de centrales en de gewesten solidariteitsinitiatieven gegroeid met de Cubaanse vakbond CTC (Central de Trabajadores de Cuba): in West-Vlaanderen sinds halfweg de jaren 1990, en sindsdien ook in ABVV-Metaal, in de ACOD, in de Algemene Centrale,…”
En hoe ben jij daarbij betrokken geraakt?
Eddy Van Lancker. In 1995 kreeg ik als secretaris van ABVV-Textiel een uitnodiging voor een internationaal Congres van de Cubaanse CTC. Die ervaring was zeer enthousiasmerend. Als textielcentrale in West-Vlaanderen bouwden we contacten uit met de vakbond in een textielbedrijf in Santa Clara. Sindsdien zijn de banden snel gegroeid. In 1999 gingen we met 120 vakbondsmilitanten op bezoek naar Cuba. Voor velen was dat echt een nieuwe ervaring. We zijn teruggekeerd met 120 ambassadeurs die Cuba door dik en dun verdedigen. Terug in België gingen we de boer op, om overal zeer concrete verhalen te vertellen over hoe het er in Cuba aan toe gaat. Al snel ontstond in andere centrales veel interesse.
Cuba speelt een steeds grotere rol in Latijns-Amerika. Hebben jullie ook oog voor andere landen uit de regio?
Eddy Van Lancker. Sinds onze ervaring in Cuba is onze internationale solidariteit blijven groeien. We hebben nu ook projecten lopen in Honduras, Nicaragua en Peru. Het is belangrijk om ook in moeilijkere omstandigheden solidariteit op te bouwen. Maar we bezien onze samenwerking met Cuba als een voorbeeld van ‘good practice’ voor de projecten elders. Voor onze internationale werking was Cuba de katalysator. En dat is het vandaag nog.
Wat houden de solidariteitsinitiatieven met Cuba juist in?
Eddy Van Lancker. Sinds enige tijd steunen we de vakbondsvorming, onder andere door computers en logistieke ondersteuning. Hierbij werkt het Gewest West-Vlaanderen samen met de ACOD. Het Gewest Limburg en de Algemene Centrale steunen een project in de bouwsector. Zo’n verbroedering is prachtig: onze militanten herkennen zich in het werk van hun Cubaanse collega’s. In de textielfabriek van Santa Clara gebruiken ze bijvoorbeeld oude weefgetouwen van het bedrijf Picanol in Ieper. Onder de aanwezige Belgen waren er verscheidene die vroeger nog op dergelijke getouwen hadden gewerkt. Nederlands, Frans of Spaans, de taalbarrière speelde geen rol meer. In minder dan geen tijd waren de Belgen en de Cubanen samen met die machines bezig. Neem daar dan nog de jovialiteit van de Cubanen bij, en je weet het wel. Dit schept een band die je niet meer los laat. Het werkt echt verslavend (lacht).
In mei vertrekken jullie opnieuw naar Cuba met een 80-tal mensen.
Hoe maken jullie telkens opnieuw tientallen militanten warm voor dergelijke reizen?
Eddy Van Lancker. De voorbereiding begint al kort na de vorige reis. Eerst zijn er de enthousiaste verhalen, de getuigenissen, en dan wordt bekeken wanneer we een volgende keer kunnen gaan. We stellen onze militanten een spaarformule voor, waarbij ze maandelijks tussen de 25 en de 40 euro opzij leggen voor de reis. Dat is ook nodig, want de reizen zijn niet goedkoop, ook al proberen we de kosten zo laag mogelijk te houden. Voor de mensen die mee gaan, schetsen we wel de context van Cuba: wat gebeurt er, wat is het embargo, enzovoorts. Maar ons uitgangspunt is dat de mensen het land zelf moeten ontdekken. We mogen Cuba ook niet zomaar vergelijken met België, maar veeleer met Centraal-Amerika. Als ik daar zou wonen, zou ik wel weten waarvoor kiezen!”
Water nog te diep voor één wereldvakbond
In november 2006 zijn het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen (IVVV) – waar het ABVV toe behoorde – en het Wereldverbond van de Arbeid (WVA) – waarvan het ACV lid was, samengesmolten tot het Internationaal Vakverbond (IVV). Daarnaast bestaat nog de Wereldfederatie van Vakbonden (WFTU), waarin het Cubaanse CTC een actieve rol speelt.
Eddy Van Lancker. Er zijn op wereldvlak dus nog altijd twee federaties van vakbonden, de onze en die met de Cubanen. Ik zou heel graag zien dat we tot één wereldvakbond kunnen komen. Ook de Cubaanse vakbondsverantwoordelijken steunen de idee van één wereldverbond. Er is sprake van maar voorlopig is het water nog te diep.
In het IVV struikelt men over het feit dat Cuba niet democratisch zou zijn. Maar ook in Cuba is de tijd er nog niet rijp voor. Daarin speelt de Amerikaanse blokkade een centrale rol. Als de agressiviteit van de Verenigde Staten verdwijnt, zal er vanzelf meer openheid groeien in de Cubaanse maatschappij, wat de wereldwijde samenwerking tussen de vakbonden zal verbeteren. We hopen dat onze samenwerking met Cuba alvast bijdraagt tot het verenigen van alle werkers in één internationale vereniging…
Zowat 10 jaar zijn we nu bezig met internationale solidariteit, maar de Cubaanse vakbond is dat al véél langer. Ze hebben goede contacten met vakbonden uit andere landen in de regio en beschikken over een breed netwerk. In België hielden we nog nooit een internationaal congres gehouden over een bepaald thema. Zij doen dat om de twee jaar.
Los van de vakbond valt ook op hoe sterk de internationale medische hulpverlening van de Cubanen is. In Honduras in Centraal-Amerika bezochten we een plantage. Midden in die plantage wonen de landarbeiders in vaak armoedige omstandigheden. Daar was ook een hospitaaltje. En ja, met een Cubaanse arts. In Nicaragua bezochten we in de bergen rond Matagalpa een gezondheidspost. Ook hier was een Cubaanse arts aan het werk!
De Cubaanse vakbond CTC
De Cubaanse vakbond CTC werd opgericht in 1939. Tot 1959 werkt hij meestal ondergronds en clandestien. In het begin van de jaren ’50 sturen de Amerikanen generaal Fulgencio Batista naar Havana. Die heeft net een opleiding van 10 jaar achter de rug in de VS. Op 10 maart 1952 grijpt hij de macht. Het is het begin van een harde dictatuur. De oppositie wordt buiten de wet gesteld. Vele vakbondsmilitanten verdwijnen in de gevangenis en talrijke syndicale leiders worden vermoord. In 7 jaar tijd vallen meer dan 20.000 doden.
Op 1 januari 1959 kunnen de revolutionairen onder leiding van Fidel Castro de dictator verdrijven. De nieuwe regering laat onmiddellijk alle gevangen CTC-militanten vrij. De CTC kan nu voor het eerst in zijn geschiedenis vrij opereren in Cuba.
Zowel voor als na de revolutie heeft Cuba maar één vakbondscentrale gehad. De CTC heeft vanaf zijn ontstaan sterk de nadruk gelegd op de eenheid van de arbeiders. Als klasse hebben zij allen dezelfde belangen. De Cubaanse regering onderhandelt met één centrale. Overigens heeft ook in de VS en in Duitsland de regering maar één syndicale gesprekspartner.
Momenteel telt de CTC 3,2 miljoen leden. Dit betekent dat meer dan 90% van de Cubaanse werknemers aangesloten zijn. Iedereen kan lid worden van de CTC ongeacht zijn politieke overtuiging, zijn religieuze voorkeur,zijn etnische origine ...
Elke werkplaats, hoe klein ook, heeft minstens één syndicaal afgevaardigde. Dat komt neer op gemiddeld één syndicaal verantwoordelijke per 4,5 werknemers. Vrij veel maar dat komt omdat er zoveel kleine werkplaatsen en ateliers zijn die weinig werknemers tewerkstellen.
Dat de vakbonden opkomen voor werknemers, werklozen, gepensioneerden, dat is gekend. Minder evident is dat ze internationaal actief zijn. Is dat iets nieuws?
Eddy Van Lancker. Zeker niet. Het ABVV is al lang niet meer uitsluitend bezig met wat er op de werkvloer gebeurt. We zijn ook politiek en maatschappelijk actief. In Cuba is die verwevenheid van de vakbond met de rest van de maatschappij nog veel sterker. Bij ons is er een sterke autonomie van de centrales en de sectoren. Wij werken meer gefragmenteerd. In Cuba slagen ze er beter in om met alle sectoren samen te werken voor een gemeenschappelijk doel.
Wat mij bij elk bezoek steeds weer opvalt, is de sterke dynamiek en het enthousiasme van hun militanten en middenkader. Wij hebben veel geëngageerde mensen, maar in Cuba is de persoonlijke inzet globaal genomen toch nog groter.
Waaruit kan je dat opmaken?
Eddy Van Lancker. Soms is dat voor een Europeaan als ik moeilijk te vatten. Het gaat om hoe ze in hun bedrijf tegelijk de kleinste problemen van de werknemers aanpakken en de grote maatschappelijke vraagstukken ter discussie brengen. Hoe ze zoeken naar verbetering van het rendement van hun bedrijf en tegelijk streven naar kwaliteit in de productie. Voor onze militanten hier is dat laatste zowat als vloeken… Maar de maatschappelijke context is dan ook totaal anders. Zij werken niet voor een patroon die met de winst gaat lopen, maar voor de ontwikkeling van hun land.
Hebben werknemers in Cuba veel inspraak?
Eddy Van Lancker. Ik moet erkennen dat de besluitvorming in de Cubaanse vakbond CTC (Central de Trabajadores de Cuba) nog democratischer is dan in onze vakbond. Elke afdeling en elk bedrijf verkiest er niet alleen zijn eigen bestuur, maar op de congressen die ik kon bijwonen, zag ik ook een zeer open debatcultuur met soms heel heftige discussies. Die massale aanwezigheid van militanten die vechten voor de standpunten van de basis, zorgt voor een grote inspraak. Niet zelden wordt een plan grondig gewijzigd na een breed debat. En of het nu gaat over een vertegenwoordiger van een klein of een groot bedrijf, of over de provinciale verantwoordelijke, ze houden zich niet in om hun gedacht te zeggen. Bij ons zorgt de representatieve werking er soms toch voor dat het debat aan scherpte verliest…
Wat bevalt u nog meer in Cuba?
Eddy Van Lancker. Wat mij telkens opnieuw opvalt, is de intellectuele ontwikkeling. Er is een hoog scholingsniveau. Er bloeien veel ideeën en er is een hoog cultureel niveau. Maar die dingen roepen om een grote vrijheid voor elk individu. Nu wil ik niet wegsteken dat de sociale controle in Cuba echt wel groot is. Maar dat heeft dan weer te maken met de dreiging van de VS, die al vele tientallen jaren aanhoudt. Als de blokkade verdwijnt, wordt er zeker veel meer mogelijk.
En wat zijn de problemen?
Eddy Van Lancker. We moeten de situatie van de vrouw bijvoorbeeld niet idealiseren.
De Latijnse macho...
Eddy Van Lancker. Het machogedrag is nog altijd een probleem, in heel Latijns-Amerika overigens. En, laat ons eerlijk zijn, vaak ook nog bij ons. Wel merk ik dat er in Cuba veel meer vrouwen actief zijn in de vakbond dan hier. Ook zie ik meer vrouwen in leidende functies.
Drugs?
Eddy Van Lancker. Je vindt er minder drugsverslaafden dan bij ons, maar ze bestaan. Niets werelds is hen vreemd, kan je zeggen. Vroeger probeerde de overheid dat weg te stoppen. Nu niet meer. Verder is er prostitutie. Ook die is van een heel andere orde dan bij ons, maar ze bestaat. Maar het zou echt wel hypocriet zijn om daarop te schieten. Bij ons is de miserie en uitbuiting achter de prostitutie vaak zo schandalig groot dat we daar best onze mond over houden.
Vluchten de armen in Cuba naar de steden zoals in veel derdewereldlanden?
Eddy Van Lancker. De plattelandsvlucht is reëel. Ook in Cuba zijn er mensen die het moeilijker hebben dan anderen. Zeker sinds de economische crisis van de jaren ’90. We zijn daar niet blind voor. Tijdens onze bezoeken babbelden we daar heel open over met de Cubaanse syndicalisten. Zij ontkennen de problemen niet. Cuba is niet perfect. Maar de resultaten zijn er wel. We kunnen er veel van leren.
Hoe is de solidariteit van het ABVV met Cuba begonnen?
Eddy Van Lancker. Vroeger had het ABVV geen banden met Cuba. Onder de druk van de basis zijn er vanuit de centrales en de gewesten solidariteitsinitiatieven gegroeid met de Cubaanse vakbond CTC (Central de Trabajadores de Cuba): in West-Vlaanderen sinds halfweg de jaren 1990, en sindsdien ook in ABVV-Metaal, in de ACOD, in de Algemene Centrale,…”
En hoe ben jij daarbij betrokken geraakt?
Eddy Van Lancker. In 1995 kreeg ik als secretaris van ABVV-Textiel een uitnodiging voor een internationaal Congres van de Cubaanse CTC. Die ervaring was zeer enthousiasmerend. Als textielcentrale in West-Vlaanderen bouwden we contacten uit met de vakbond in een textielbedrijf in Santa Clara. Sindsdien zijn de banden snel gegroeid. In 1999 gingen we met 120 vakbondsmilitanten op bezoek naar Cuba. Voor velen was dat echt een nieuwe ervaring. We zijn teruggekeerd met 120 ambassadeurs die Cuba door dik en dun verdedigen. Terug in België gingen we de boer op, om overal zeer concrete verhalen te vertellen over hoe het er in Cuba aan toe gaat. Al snel ontstond in andere centrales veel interesse.
Cuba speelt een steeds grotere rol in Latijns-Amerika. Hebben jullie ook oog voor andere landen uit de regio?
Eddy Van Lancker. Sinds onze ervaring in Cuba is onze internationale solidariteit blijven groeien. We hebben nu ook projecten lopen in Honduras, Nicaragua en Peru. Het is belangrijk om ook in moeilijkere omstandigheden solidariteit op te bouwen. Maar we bezien onze samenwerking met Cuba als een voorbeeld van ‘good practice’ voor de projecten elders. Voor onze internationale werking was Cuba de katalysator. En dat is het vandaag nog.
Wat houden de solidariteitsinitiatieven met Cuba juist in?
Eddy Van Lancker. Sinds enige tijd steunen we de vakbondsvorming, onder andere door computers en logistieke ondersteuning. Hierbij werkt het Gewest West-Vlaanderen samen met de ACOD. Het Gewest Limburg en de Algemene Centrale steunen een project in de bouwsector. Zo’n verbroedering is prachtig: onze militanten herkennen zich in het werk van hun Cubaanse collega’s. In de textielfabriek van Santa Clara gebruiken ze bijvoorbeeld oude weefgetouwen van het bedrijf Picanol in Ieper. Onder de aanwezige Belgen waren er verscheidene die vroeger nog op dergelijke getouwen hadden gewerkt. Nederlands, Frans of Spaans, de taalbarrière speelde geen rol meer. In minder dan geen tijd waren de Belgen en de Cubanen samen met die machines bezig. Neem daar dan nog de jovialiteit van de Cubanen bij, en je weet het wel. Dit schept een band die je niet meer los laat. Het werkt echt verslavend (lacht).
In mei vertrekken jullie opnieuw naar Cuba met een 80-tal mensen.
Hoe maken jullie telkens opnieuw tientallen militanten warm voor dergelijke reizen?
Eddy Van Lancker. De voorbereiding begint al kort na de vorige reis. Eerst zijn er de enthousiaste verhalen, de getuigenissen, en dan wordt bekeken wanneer we een volgende keer kunnen gaan. We stellen onze militanten een spaarformule voor, waarbij ze maandelijks tussen de 25 en de 40 euro opzij leggen voor de reis. Dat is ook nodig, want de reizen zijn niet goedkoop, ook al proberen we de kosten zo laag mogelijk te houden. Voor de mensen die mee gaan, schetsen we wel de context van Cuba: wat gebeurt er, wat is het embargo, enzovoorts. Maar ons uitgangspunt is dat de mensen het land zelf moeten ontdekken. We mogen Cuba ook niet zomaar vergelijken met België, maar veeleer met Centraal-Amerika. Als ik daar zou wonen, zou ik wel weten waarvoor kiezen!”
Water nog te diep voor één wereldvakbond
In november 2006 zijn het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen (IVVV) – waar het ABVV toe behoorde – en het Wereldverbond van de Arbeid (WVA) – waarvan het ACV lid was, samengesmolten tot het Internationaal Vakverbond (IVV). Daarnaast bestaat nog de Wereldfederatie van Vakbonden (WFTU), waarin het Cubaanse CTC een actieve rol speelt.
Eddy Van Lancker. Er zijn op wereldvlak dus nog altijd twee federaties van vakbonden, de onze en die met de Cubanen. Ik zou heel graag zien dat we tot één wereldvakbond kunnen komen. Ook de Cubaanse vakbondsverantwoordelijken steunen de idee van één wereldverbond. Er is sprake van maar voorlopig is het water nog te diep.
In het IVV struikelt men over het feit dat Cuba niet democratisch zou zijn. Maar ook in Cuba is de tijd er nog niet rijp voor. Daarin speelt de Amerikaanse blokkade een centrale rol. Als de agressiviteit van de Verenigde Staten verdwijnt, zal er vanzelf meer openheid groeien in de Cubaanse maatschappij, wat de wereldwijde samenwerking tussen de vakbonden zal verbeteren. We hopen dat onze samenwerking met Cuba alvast bijdraagt tot het verenigen van alle werkers in één internationale vereniging…
Zowat 10 jaar zijn we nu bezig met internationale solidariteit, maar de Cubaanse vakbond is dat al véél langer. Ze hebben goede contacten met vakbonden uit andere landen in de regio en beschikken over een breed netwerk. In België hielden we nog nooit een internationaal congres gehouden over een bepaald thema. Zij doen dat om de twee jaar.
Los van de vakbond valt ook op hoe sterk de internationale medische hulpverlening van de Cubanen is. In Honduras in Centraal-Amerika bezochten we een plantage. Midden in die plantage wonen de landarbeiders in vaak armoedige omstandigheden. Daar was ook een hospitaaltje. En ja, met een Cubaanse arts. In Nicaragua bezochten we in de bergen rond Matagalpa een gezondheidspost. Ook hier was een Cubaanse arts aan het werk!
De Cubaanse vakbond CTC
De Cubaanse vakbond CTC werd opgericht in 1939. Tot 1959 werkt hij meestal ondergronds en clandestien. In het begin van de jaren ’50 sturen de Amerikanen generaal Fulgencio Batista naar Havana. Die heeft net een opleiding van 10 jaar achter de rug in de VS. Op 10 maart 1952 grijpt hij de macht. Het is het begin van een harde dictatuur. De oppositie wordt buiten de wet gesteld. Vele vakbondsmilitanten verdwijnen in de gevangenis en talrijke syndicale leiders worden vermoord. In 7 jaar tijd vallen meer dan 20.000 doden.
Op 1 januari 1959 kunnen de revolutionairen onder leiding van Fidel Castro de dictator verdrijven. De nieuwe regering laat onmiddellijk alle gevangen CTC-militanten vrij. De CTC kan nu voor het eerst in zijn geschiedenis vrij opereren in Cuba.
Zowel voor als na de revolutie heeft Cuba maar één vakbondscentrale gehad. De CTC heeft vanaf zijn ontstaan sterk de nadruk gelegd op de eenheid van de arbeiders. Als klasse hebben zij allen dezelfde belangen. De Cubaanse regering onderhandelt met één centrale. Overigens heeft ook in de VS en in Duitsland de regering maar één syndicale gesprekspartner.
Momenteel telt de CTC 3,2 miljoen leden. Dit betekent dat meer dan 90% van de Cubaanse werknemers aangesloten zijn. Iedereen kan lid worden van de CTC ongeacht zijn politieke overtuiging, zijn religieuze voorkeur,zijn etnische origine ...
Elke werkplaats, hoe klein ook, heeft minstens één syndicaal afgevaardigde. Dat komt neer op gemiddeld één syndicaal verantwoordelijke per 4,5 werknemers. Vrij veel maar dat komt omdat er zoveel kleine werkplaatsen en ateliers zijn die weinig werknemers tewerkstellen.
Wednesday, 22 November 2006
China : Westerse bedrijven lusten nieuwe arbeidswet niet
In China is een nieuwe arbeidswet in de maak. De Amerikaanse en Europese bedrijven dreigen met tegenmaatregelen. We spraken erover met China-kenner Peter Franssen.
Wat staat er in die wet?
Peter Franssen. De wet zegt dat patroon en vakbond op gelijke voet moeten onderhandelen over collectieve arbeidsovereenkomsten. Bij aanwerving van een arbeider mag de proefperiode maximum één maand duren, daarna moet hij een vast contract krijgen. Collectief ontslag kan niet zonder toelating van de vakbond. Er komt een strikte controle op de naleving van de al bestaande arbeidswetgeving zoals de 44-urige werkweek, de vijfdagenweek, het minimumloon, de betaling van overuren. Inbreuken op de wet worden financieel beboet en kunnen de patroon een fikse gevangenisstraf kosten.
Hoe reageren de patroons?
Peter Franssen. De Amerikaanse en West-Europese patroons die in China geïnvesteerd hebben zeggen dat de wet “de traditionele waarden van het bedrijfsleven in gevaar brengt”, waarmee bedoeld wordt dat de patroons een groot stuk van hun beslissingsmacht verliezen. Ze proberen ook te chanteren. Keyong Wu van de Britse Kamer van Koophandel zegt letterlijk: “Wij zijn naar China gekomen omwille van de lage loonkost en de flexibiliteit. Als die er niet meer zijn, gaan we naar India, Pakistan of Bangladesh.”
Wat vinden de Chinezen van die chantage?
Peter Franssen. Ze blijven rustig en kalm. De Chinezen zullen wellicht in de wet hier en daar een komma veranderen maar niet de essentie. Op het einde van de jaren ‘70, toen de Chinezen hun hervormingspolitiek begonnen, stonden ze in een ondergeschikte positie. Ze hadden de investeerders uit de Verenigde Staten, Japan en West-Europa broodnodig. Ze konden niet zonder dat kapitaal, de technologie en de managementtechnieken, zoniet zouden ze hopeloos achterop blijven. Maar de toestand is nu evenwichtiger geworden.
De Franse groep Alstom heeft in oktober een contract gesloten met een Chinese staatsfirma voor de bouw van 500 supermoderne locomotieven die vol zitten met spitstechnologie. De directie van Alstom zegt: het zal niet lang meer duren of we worden uit China gebonjourd en China zal in plaats van een invoerder een uitvoerder worden van de modernste locomotieven. Maar: “We hebben geen keuze. Als we geen overdracht van spitstechnologie doen, kunnen we geen contract met China afsluiten.”
China is vorige maand de massaproductie opgestart van computers met een eigengemaakte processor die evengoed is als de modernste processor uit Japan of de Verenigde Staten. De Chinese computers zullen 100 euro kosten. Dat is één achtste van de computers die bij ons in de winkel liggen! De Chinezen hebben de technologie aangeleerd door goed te kijken hoe de buitenlandse investeerders hun technologie ontwikkelden.
China koopt nu alle grote passagiersvliegtuigen bij het Europese Airbus en het Amerikaanse Boeing. Maar in 2008 zullen de eerste Chinese passagiersvliegtuigen in productie genomen worden.
De Chinezen kunnen nu zelf voorwaarden stellen aan de buitenlandse investeerders. Ze kunnen nog niet alles doordrukken wat ze zouden willen maar hun positie wordt wel steeds sterker. De Russische revolutionair Lenin zei ooit: “De buitenlandse kapitalisten doen alles voor geld. Ze willen ons zelfs het touw verkopen waarmee we hen zullen opknopen.” Wat zich de voorbije jaren in China afspeelt is daar een treffend voorbeeld van.
Is de nieuwe wet toch niet een teken dat de bestaande sociale wetgeving onvoldoende is?
Peter Franssen. De bestaande wetgeving gaat veel minder ver en is moeilijk afdwingbaar. Maar de Chinezen zijn er zich ook van bewust dat ze fouten hebben gemaakt. Ze zijn in de jaren ‘80 en ‘90 soms eenzijdig geweest. Toen richtten ze al hun aandacht op de groei van de economie en de stijging van het levensniveau. Ze hadden te weinig aandacht voor de werkomstandigheden, zeker voor de grote groep van binnenlandse migranten. Dat zijn boeren die naar de steden trekken om in de industrie te werken. Ze zijn met 150 miljoen – dat is één vijfde van de werkende bevolking. Meer dan de helft van hen moet tegen zijn wil overuren kloppen die meestal niet of te weinig betaald worden. Meer dan de helft van hen werkt zes dagen per week. Hun inkomen ligt lager dan dat van andere arbeiders. “Als de nieuwe arbeidswet in voege treedt en als hij ook afgedwongen wordt in de praktijk, zullen de lonen van de migranten met minstens de helft stijgen,” zegt Anita Chan, een specialiste arbeidsverhoudingen aan de Australische Nationale Universiteit.
Om de fouten uit het verleden recht te trekken, doet de regering een beroep op de arbeiders en de bedienden zelf. Ze heeft de nieuwe wet eerst voorgelegd aan de bevolking met de vraag: wat vinden jullie daarvan? Er kwamen 190.000 mails en brieven binnen met voorstellen. Het parlement is die nu aan het bestuderen. Dat is een vorm van mobilisatie van de mensen. De overheid wil de arbeiders nieuwe wettelijke middelen in handen geven én hen aanmoedigen ze ook te gebruiken.
Dat zal zonder de vakbond toch niet gaan...
Peter Franssen. Dit jaar heeft de vakbond al 6 miljoen nieuwe leden gemaakt – voor het overgrote deel onder de migranten. De vakbond is er een paar maanden geleden in geslaagd afdelingen op te richten in alle 62 vestigingen van de Amerikaanse winkelketen Wal-Mart. Dat is straffe kost want Wal-Mart laat nergens ter wereld vakbonden toe, ook niet in de Verenigde Staten zelf. Over de manier waarop dat gebeurde, inclusief de ondergrondse manier van werken die de vakbond heeft moeten gebruiken om zover te komen, lees je tientallen artikels in de Chinese pers. Ook over de uitbuiting van de migranten, over achterstallig loon, over onhygiënische en onveilige omstandigheden in de fabrieken en de mijnen, over gedwongen overuren... Met getuigenissen, reportages, foto’s. En steeds opnieuw lees je tussen de lijnen hoe de arbeiders opgeroepen worden de patroons te verplichten de wet na te leven.
Wat staat er in die wet?
Peter Franssen. De wet zegt dat patroon en vakbond op gelijke voet moeten onderhandelen over collectieve arbeidsovereenkomsten. Bij aanwerving van een arbeider mag de proefperiode maximum één maand duren, daarna moet hij een vast contract krijgen. Collectief ontslag kan niet zonder toelating van de vakbond. Er komt een strikte controle op de naleving van de al bestaande arbeidswetgeving zoals de 44-urige werkweek, de vijfdagenweek, het minimumloon, de betaling van overuren. Inbreuken op de wet worden financieel beboet en kunnen de patroon een fikse gevangenisstraf kosten.
Hoe reageren de patroons?
Peter Franssen. De Amerikaanse en West-Europese patroons die in China geïnvesteerd hebben zeggen dat de wet “de traditionele waarden van het bedrijfsleven in gevaar brengt”, waarmee bedoeld wordt dat de patroons een groot stuk van hun beslissingsmacht verliezen. Ze proberen ook te chanteren. Keyong Wu van de Britse Kamer van Koophandel zegt letterlijk: “Wij zijn naar China gekomen omwille van de lage loonkost en de flexibiliteit. Als die er niet meer zijn, gaan we naar India, Pakistan of Bangladesh.”
Wat vinden de Chinezen van die chantage?
Peter Franssen. Ze blijven rustig en kalm. De Chinezen zullen wellicht in de wet hier en daar een komma veranderen maar niet de essentie. Op het einde van de jaren ‘70, toen de Chinezen hun hervormingspolitiek begonnen, stonden ze in een ondergeschikte positie. Ze hadden de investeerders uit de Verenigde Staten, Japan en West-Europa broodnodig. Ze konden niet zonder dat kapitaal, de technologie en de managementtechnieken, zoniet zouden ze hopeloos achterop blijven. Maar de toestand is nu evenwichtiger geworden.
De Franse groep Alstom heeft in oktober een contract gesloten met een Chinese staatsfirma voor de bouw van 500 supermoderne locomotieven die vol zitten met spitstechnologie. De directie van Alstom zegt: het zal niet lang meer duren of we worden uit China gebonjourd en China zal in plaats van een invoerder een uitvoerder worden van de modernste locomotieven. Maar: “We hebben geen keuze. Als we geen overdracht van spitstechnologie doen, kunnen we geen contract met China afsluiten.”
China is vorige maand de massaproductie opgestart van computers met een eigengemaakte processor die evengoed is als de modernste processor uit Japan of de Verenigde Staten. De Chinese computers zullen 100 euro kosten. Dat is één achtste van de computers die bij ons in de winkel liggen! De Chinezen hebben de technologie aangeleerd door goed te kijken hoe de buitenlandse investeerders hun technologie ontwikkelden.
China koopt nu alle grote passagiersvliegtuigen bij het Europese Airbus en het Amerikaanse Boeing. Maar in 2008 zullen de eerste Chinese passagiersvliegtuigen in productie genomen worden.
De Chinezen kunnen nu zelf voorwaarden stellen aan de buitenlandse investeerders. Ze kunnen nog niet alles doordrukken wat ze zouden willen maar hun positie wordt wel steeds sterker. De Russische revolutionair Lenin zei ooit: “De buitenlandse kapitalisten doen alles voor geld. Ze willen ons zelfs het touw verkopen waarmee we hen zullen opknopen.” Wat zich de voorbije jaren in China afspeelt is daar een treffend voorbeeld van.
Is de nieuwe wet toch niet een teken dat de bestaande sociale wetgeving onvoldoende is?
Peter Franssen. De bestaande wetgeving gaat veel minder ver en is moeilijk afdwingbaar. Maar de Chinezen zijn er zich ook van bewust dat ze fouten hebben gemaakt. Ze zijn in de jaren ‘80 en ‘90 soms eenzijdig geweest. Toen richtten ze al hun aandacht op de groei van de economie en de stijging van het levensniveau. Ze hadden te weinig aandacht voor de werkomstandigheden, zeker voor de grote groep van binnenlandse migranten. Dat zijn boeren die naar de steden trekken om in de industrie te werken. Ze zijn met 150 miljoen – dat is één vijfde van de werkende bevolking. Meer dan de helft van hen moet tegen zijn wil overuren kloppen die meestal niet of te weinig betaald worden. Meer dan de helft van hen werkt zes dagen per week. Hun inkomen ligt lager dan dat van andere arbeiders. “Als de nieuwe arbeidswet in voege treedt en als hij ook afgedwongen wordt in de praktijk, zullen de lonen van de migranten met minstens de helft stijgen,” zegt Anita Chan, een specialiste arbeidsverhoudingen aan de Australische Nationale Universiteit.
Om de fouten uit het verleden recht te trekken, doet de regering een beroep op de arbeiders en de bedienden zelf. Ze heeft de nieuwe wet eerst voorgelegd aan de bevolking met de vraag: wat vinden jullie daarvan? Er kwamen 190.000 mails en brieven binnen met voorstellen. Het parlement is die nu aan het bestuderen. Dat is een vorm van mobilisatie van de mensen. De overheid wil de arbeiders nieuwe wettelijke middelen in handen geven én hen aanmoedigen ze ook te gebruiken.
Dat zal zonder de vakbond toch niet gaan...
Peter Franssen. Dit jaar heeft de vakbond al 6 miljoen nieuwe leden gemaakt – voor het overgrote deel onder de migranten. De vakbond is er een paar maanden geleden in geslaagd afdelingen op te richten in alle 62 vestigingen van de Amerikaanse winkelketen Wal-Mart. Dat is straffe kost want Wal-Mart laat nergens ter wereld vakbonden toe, ook niet in de Verenigde Staten zelf. Over de manier waarop dat gebeurde, inclusief de ondergrondse manier van werken die de vakbond heeft moeten gebruiken om zover te komen, lees je tientallen artikels in de Chinese pers. Ook over de uitbuiting van de migranten, over achterstallig loon, over onhygiënische en onveilige omstandigheden in de fabrieken en de mijnen, over gedwongen overuren... Met getuigenissen, reportages, foto’s. En steeds opnieuw lees je tussen de lijnen hoe de arbeiders opgeroepen worden de patroons te verplichten de wet na te leven.
Subscribe to:
Posts (Atom)
