Gaza: “Sancties en acties tegen Israël nodig”

De Israëlische luchtmacht heeft vandaag van Gaza een hel gemaakt. Tientallen zware bombardementen op dichtbevolkte woonwijken maakten al meer dan 200 dodelijke slachtoffers en bijna 400 gewonden. Ook vóór deze misdadige oorlogsacties had Israël van Gaza trouwens al een hel gemaakt, door de hele bevolking wekenlang te gijzelen met een strikt embargo. Erg cynisch dat Israël gisteren een paar vrachtwagens hulpgoederen toeliet, om vandaag vliegtuigladingen vol bommen te droppen. En dubbel cynisch dat dit gebeurt in de kerst- en eindejaarsperiode, wanneer iedereen hoopt op wat rust en vrede.
Israël komt al zijn hele bestaan lang weg met ontelbare schendingen van de mensenrechten, van het internationaal recht en van het oorlogsrecht. Meer nog, het lijkt er zelfs voor beloond te worden, zoals toen de Europese Commissie onlangs instemde met het upgraden van de relaties van Israël met de EU binnen het Associatieakkoord. Nochtans stelt datzelfde akkoord dat schendingen van de mensenrechten tot de opschorting ervan kunnen leiden, zegt De Vos. Met de huidige bommencampagne tegen onschuldige burgers moet de Europese Unie nu maar eens eindelijk dat akkoord opschorten en sancties opleggen aan Israël. Wie niet horen wil, moet voelen.

Rusland wringt de lange arm van de VS in de Kaukasus om

Vijf dagen nadat Georgië een aanval op Zuid-Ossetië had ingezet, komen Rusland en Georgië tot een staakt-het-vuren. Wat is de echte inzet van dit bloedige conflict?

8 augustus. Tskhinvali, de hoofdstad van Zuid-Ossetië wordt zwaar beschadigd. Er vallen vele honderden doden en gewonden, maar precieze cijfers zijn er nog niet. Tienduizenden inwoners slaan op de vlucht. Het Russische leger komt de autonome regering van Zuid-Ossetië ter hulp met tanks en pantservoertuigen en voert bombardementen uit op Georgische militaire installaties die bij de agressie betrokken waren. Ook daarbij vallen heel wat burgerslachtoffers.
De meeste Westerse media en politici weten direct bij wie ze de schuld moeten leggen: bij het separatisme van Zuid-Ossetië en het eigenbelang van Rusland. Maar een onderzoek naar de onderliggende belangen brengt andere elementen aan het licht.
Het conflict tussen Georgië en Zuid-Ossetië is het resultaat van de toegenomen etnische tegenstellingen in de Kaukasus sinds de val van de Sovjet-Unie. Alle vroegere Sovjetrepublieken in de Kaukasus zijn samengesteld uit een mozaïek van etnische groepen en culturen. Toen de USSR uiteen viel, ontstonden er scherpe nationale tegenstellingen tussen Rusland en andere ex-sovjetstaten, en binnen die staten, tussen de verschillende etnische bevolkingsgroepen.
In de voorbije 17 jaar hebben die conflicten tot geweld en burgeroorlog geleid in Tsjetsjenië, in Dagestan, in de Armeense enclave Nagorni-Karabach, in Azerbeidzjan, enzovoorts. Ook ex-Joegoslavië onderging hetzelfde lot.
In plaats van de conflicten te ontmijnen hebben de Verenigde Staten met een cynische verdeel- en heerspolitiek die conflicten gebruikt en vaak opgeklopt om hun invloed in deze regio’s uit te breiden. Denk maar aan hun steun aan de separatisten in Kossovo en in Tsjetsjenië. Ook in Georgië gebruiken de VS de nationalistische tegenstellingen om de potentieel hernieuwde grootmacht Rusland te verzwakken.

Een Amerikaan wordt baas in Georgië
In 2004 zetten de VS de huidige Georgische president Saakashvili op de troon, met de hulp van multimiljardair Soros. Saakashvili is een Amerikaans staatsburger die trouwens tot begin van de jaren 2000 in New York woonde en er als advocaat werkte. Hij is sterk pro-VS en anti-Rusland. Sinds hij in 2004 president werd versterkt hij het ‘eigen’ Georgische nationalisme en buit hij het anti-Russische gevoel uit. Hij zette ook de Osseten onder druk. Hij wou bij voorbeeld verbieden dat Osseten onderwijs volgen in hun eigen taal.
Dit alles zorgt uiteraard voor spanningen met Zuid-Ossetië dat niet alleen zijn autonoom statuut kwijtspeelde en zijn banden met de Osseten in Noord-Ossetië in Rusland bemoeilijkt ziet.
De Verenigde Staten leveren al sinds 1994 militaire steun aan Georgië. Die is sindsdien constant gegroeid. Vandaag is Georgië het meest pro-Amerikaanse land van de Kaukasus. Het regime heeft speciale banden met de VS, en vooral met het Pentagon. Vandaag is Georgië – na Israël – het land met de grootste Amerikaanse militaire steun per hoofd van de bevolking. In ruil voor die steun heeft Georgië 2000 militairen in Irak, het 3de grootste contingent na de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. En dat voor een land van 4,5 miljoen inwoners…
Het land dient vandaag als achterhoede voor vele anti-Russische bewegingen in de Kaukasus, onder andere in Tsjetsjenië en Dagestan.
Ook met Israël heeft Georgië sterke militaire en economische banden ontwikkeld. Sinds 2000 heeft Israël voor honderden miljoenen dollar aan wapens verkocht, van geweren tot raketsystemen, van pantservoertuigen tot onbemande vliegtuigjes. Daarbovenop kwamen militaire trainingen, onder andere door officieren van Israël's geheime dienst Shin Bet, berucht voor haar geheime executies en folteringen van Palestijnen in de Bezette Gebieden.

Wie controleert de Centraal-Aziatische olie?
Tegen 2020 zal zowat 50 % van de gasbevoorrading van West-Europa uit Rusland komen. En ook voor de oliebevoorrading speelt Rusland een belangrijke rol. De controle over Georgië is strategisch voor de VS en andere pro-VS regeringen als alternatief voor de Russische energiebevoorrading. Vooral voor de energievoorziening vanuit Turkmenistan en Azerbeidzjan in Centraal Azië.
Er loopt een pijplijn van Baku (de hoofdstad van Azerbeidzjan waar enorme olievoorraden liggen) aan de Kaspische zee, doorheen Azerbeidzjan en Georgië, tot in Ceyhan in Turkije. Deze pijplijn, die 1 % van het wereldverbruik aan olie vervoert, is de enige vanuit Centraal-Azië die niet over Russisch grondgebied loopt. Het is een van de reden waarom de Verenigde Staten hun militaire basissen van West-Europa naar Oost-Europa en Centraal-Azië, meer bepaald ook in Georgië en Azerbeidzjan, verplaatsen.

Waar ligt Georgië?
Georgië ligt voor het grootste deel in Azië en voor een klein deel in Europa. Het grenst aan Rusland, Azerbeidzjan, Armenië, Turkije en de Zwarte Zee.
Zuid-Ossetië is een klein gebied binnen Georgië, met zijn 3.900 km² net iets groter dan West-Vlaanderen. Het telt 100.000 inwoners, van wie tweederde Osseten zijn en een derde Georgiërs. Noordelijk, aan de andere kant van een belangrijke bergpas over de Kaukasus, ligt Noord-Ossetië dat tot Rusland behoord.

Als Georgië lid was van de NAVO, was België nu in staat van oorlog

Tijdens de NAVO-top in Boekarest in april 2008 wilde president Bush Georgië en Oekraïne lid maken van de NAVO. Gelukkig staken enkele Europese landen daar een stokje voor.

Samen met het rakettenschild dat de VS in Polen en Tsjechië willen opstellen, zou het lidmaatschap van Oekraïne en Georgië een versterking betekenen van de Westerse omsingeling van Rusland. Sommige Europese landen zoals Duistland wilden Rusland niet in die mate voor het hoofd stoten en slaagden erin de boot af te houden. Althans voorlopig.
Gelukkig. Als Georgië vandaag NAVO-lid was geweest, zou het de NAVO en heel Europa, inclusief België, hebben meegesleurd in een militair avontuur tegen Rusland.
Als Europa een goed nabuurschap met Rusland wil, kan het zich beter verzetten tegen de Amerikaanse druk om de tegenstellingen op de spits te drijven. Dat doen de VS doelbewust door een rakettenschild te bouwen in Polen en Tsjechië, door Oekraïne en Georgië in de NAVO op te nemen, enzovoorts.

Moet België nog langer lid blijven van de NAVO?
Dankzij dit militair NAVO-bondgenootschap hebben de VS nog steeds basissen in Europa die ze gebruiken voor wereldwijde militaire interventies. Vandaag wordt ons land al meegesleurd in de uitzichtloze oorlog in Afghanistan. De NAVO eist ook dat haar leden hun leger hervormen door het meer middelen te geven en die anders te oriënteren. Ze komen er openlijk voor uit dat legers in hun ogen niet moeten dienen om het eigen grondgebied te verdedigen en dat ze zich moeten omvormen tot gewapende eenheden die zich specialiseren in snelle interventies in het buitenland.
Tegen de 60ste verjaardag van de NAVO in 2009 werkt het bondgenootschap een nieuw strategisch concept uit, waarbij het zijn wereldwijde militaire operaties nog wil opvoeren. De NAVO moet overal ter wereld en met alle beschikbare middelen de wil van de VS helpen opleggen. Daar wordt de wereld niet beter of veiliger van, integendeel. België zou dus beter geen deel uitmaken van een militaire alliantie die de rest van de wereld bedreigt en ook Europa zou beter zijn lidmaatschap opzeggen.

Speelt Rusland ook in de Kaukasus ‘de Russische beer’?

Zonder twijfel gebruikt Rusland de Georgische aanval tegen Zuid-Ossetië om zijn positie te versterken. Toch gaat lang niet iedereen akkoord met de verwijten van Bush over de agressiviteit van Rusland.

“Voor Rusland is het (de NAVO) een militaire alliantie die hun land wil omsingelen”, zegt Rusland-kenner Eric Hoestl. “De Russen zijn niet vergeten welke aanvallende rol de Atlantische Alliantie heeft gespeeld in Afghanistan of in Servië.” ”Het was te verwachten dat de Russen krachtig zouden reageren”, vindt ook de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht. “Het wordt meer en meer duidelijk dat de Russen niet aanvaarden dat Georgië of Oekraïne lid worden van de NAVO. Dat is een van hun ‘rode strepen’. Hun tweede ‘rode streep’ is dat de situatie in Zuid-Ossetië moet blijven wat ze is. Dit twee ‘rode streep’ is nu overschreden". Hij besluit: “We moeten nu geen anti-Russisch front maken. Het zou fout zijn de Russen te isoleren”.
Het militair avontuur van Georgië draaide uit in het voordeel van Rusland: “Voor Rusland is dit een gelegenheid om het democratisch imago van de Georgische president Saakachvili (van wie nu wel vaststaat dat hij verontrustend autoritaire trekken vertoont) onderuit te halen en tegen de NAVO te zeggen: ‘kijk wat voor een staat jullie in jullie kamp willen binnenhalen’, benadrukt Rusland-specialist Aude Merlin van de ULB.
Andrei Kokoshin is voorzitter van de Russische parlementscommissie voor het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (de landen van de vroegere Sovjet-Unie), en ex-secretaris van de Russische veiligheidsraad. Al in november 2006 waarschuwde hij de Verenigde Staten en Europa over de gevolgen van een confrontatiepolitiek. Hij laat duidelijk verstaan dat Rusland op wereldvlak helemaal niet zo geïsoleerd staat: “De inspanningen van Washington en Brussel (lees Europese Unie) om Georgië in de NAVO op te nemen, zullen niet leiden tot een versterking van de stabiliteit in Europa. We zullen nooit onze belangen of die van onze bondgenoten op het spel zetten, noch de veiligheid van landgenoten die in het buitenland wonen en alle belang hebben bij het behoud van stabiliteit en veiligheid in deze post-sovjetperiode. Samen met China, India, Pakistan, Iran, onze Centraal-Aziatische vrienden en Kazakstan delen we dezelfde ideeën over de problemen in Afghanistan, en wat er zou moeten gebeuren. Maar de actie van de NAVO blijft erop gericht om de positie van Rusland te verzwakken, in plaats van samen te werken aan politieke en diplomatieke inspanningen om – op zijn minst – een nederlaag in Afghanistan te voorkomen. Als dat nog mogelijk is”.

NAVO-topconferentie in Boekarest

Van 2 tot 4 april komt de internationale militaire organisatie NAVO bijeen in de Roemeense hoofdstad. Er zijn redenen genoeg om zich zorgen te maken…

Met 35.000 soldaten is de oorlog in Afghanistan de grootste interventie in de geschiedenis van de NAVO. Wat aanvankelijk als een ‘vredesmissie’ werd voorgesteld, is duidelijk een oorlogsmissie geworden met dagelijkse confrontaties met de Taliban. De NAVO-troepen voeren steeds meer luchtbombardementen uit. Volgens officiële schattingen vielen daarbij in de eerste 10 maanden van 2007 ongeveer 370 burgerdoden. Dat is meer dan het aantal burgerdoden dat aan de Taliban worden toegeschreven.
De VS wil dat Europa meer troepen stuurt, en zal de druk ongetwijfeld opvoeren. Belgisch defensieminister De Crem toonde zich alvast de vlijtigste leerling door jachtbommenwerpers toe te zeggen.
Maar opiniepeilingen tonen aan dat de Europese bevolking niet warm loopt voor de oorlog. in Duitsland bijvoorbeeld blijkt dat slechts 13 % van de bevolking het sturen van troepen naar Afghanistan steunt. Zal de Duitse regering toch beslissen de Amerikanen te gehoorzamen en meer troepen sturen?

Een wereldgendarme onder leiding van de VS?
Er gaan steeds meer stemmen op om de NAVO te laten evolueren van een Europees-Amerikaanse militaire alliantie naar een wereldwijde, militaire ‘veiligheidsorganisatie’ onder leiding van de Verenigde Staten. De NAVO moet overal ter wereld en met alle beschikbare middelen de wil van de VS helpen opleggen.
Begin januari publiceerden vijf voormalige generaals, die in het verleden grote NAVO-missies hebben geleid, in een 'onafhankelijk verslag' voor de oprichting van een militaire raad bestaande uit de VS, de NAVO en de EU. Die raad zou moeten optreden in plaats van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en daarmee Rusland en China, twee permanente leden van deze raad, buiten spel zetten. Wat vooral ophef maakte is dat de generaals openlijk pleitten voor “het preventief gebruik van nucleaire wapens”.
Ook de Amerikaanse republikeinse presidentskandidaat John McCain verdedigt de oprichting van een zogenaamde ‘Liga van Democratieën, waarin de VS, de Europese Unie en de NAVO de kern moeten vormen “van een internationale vredesorde gebaseerd op vrijheid”: "Zulk een nieuw orgaan zou (...) ongehinderde markttoegang kunnen voorzien aan landen met dezelfde waarden van economische en politieke vrijheid. Een organisatie van democratieën zou tirannen onder druk kunnen zetten met of zonder goedkeuring van Moskou en Peking .” Dit nieuwe Strategisch Concept moet helemaal af zijn tegen de 60ste verjaardag van de NAVO in 2009. In Boekarest hoopt men een grote stap voorwaarts te kunnen zetten.


Verhinder Belgische misdaden in Afghanistan

Waarom minister De Crem (CD&V) beter geen vier F16-vliegtuigen en 140 extra soldaten naar Afghanistan zou sturen.

Weet minister De Crem niet dat de NAVO-bombardementen in 2007 méér burgerslachtoffers heeft gemaakt dan de Taliban, die van terrorisme beschuldigd worden? Weet minister De Crem niet dat de Taliban als politieke strijdbeweging is georganiseerd en jarenlang ondersteund door de Verenigde Staten (met hulp van de Pakistaanse geheime dienst)? Alleen toen bleek dat ze de Amerikaanse belangen tóch niet dienden zoals verhoopt, vielen de Taliban in ongenade. Weet minister De Crem niet dat deze zogenaamde ‘humanitaire’ bezetting van Afghanistan de belangen van de olielobby moet dienen? Unocal (nu deel van Chevron) wil al jaren een pijpleiding bouwen van Kazakstan doorheen Afghanistan en Pakistan naar het Zuiden. Weet minister De Crem niet dat Afghanistan nooit met succes werd bezet? Niet door de Britten in de jaren 1920, niet door de Duitsers in 1930-40, niet door de Sovjet-Unie in de jaren ’80, en niet door de VS en de NAVO nu.Bombardementen zijn niet humanitair, en zullen niet bijdragen tot de vrede en de stabilisatie van de regio. Hou de Belgische F-16s dus weg uit Afghanistan.

Teken de open brief aan Minister van Defensie Pieter De Crem op www.stopUSA.be of op www.11.be. De petitie wordt ondersteund door 11.11.11., Intal, Oxfam Solidariteit, Pax Christi Vlaanderen, StopUSA, UCOS, Vrede vzw en Vredesactie.


Discussiethema’s op de NAVO-top

NATO Response Force (NRF). Elke NAVO-lidstaat houdt troepen ter beschikking voor de NRF. Nu wordt voorgesteld dat de NRF ook naar Afghanistan kan gestuurd worden.

Uitbreiding van de alliantie naar het Oosten. Albanië, Kroatië en Macedonië staan in de wachtrij voor NAVO-lidmaatschap. Daarnaast willen ook Georgië en Oekraïne bij de club.

Rakettenschild. Sinds 1999 worden de mogelijkheden een NAVO-rakettenschild onderzocht. Maar die discussie wordt doorkruist door de Amerikaanse plannen om in Polen en Tsjechië een eigen Amerikaanse raketafweer te bouwen. Laat de NAVO zich ertoe dwingen om mee te stappen in de Amerikaanse plannen?

Kernwapens. De Duitse en Noorse regering gaven een voorzichtige aanzet om meer te doen voor ontwapening. Maar de Verenigde Staten zien in kernwapens een essentieel deel van hun Strategie en willen die wapens moderniseren.

“Global partnerships”. Maar liefst dertien niet-lidstaten nemen een rol op in NAVO-missies. De VS wil die samenwerking een formeel kader geven. Ook landen als Japan, Zuid-Korea, Australië en Nieuw-Zeeland moeten steviger bij de NAVO betrokken worden, vindt Washington. Dat betekent wel dat de NAVO plots een rol krijgt in de Stille Oceaan. Als het ginder tot een militair conflict komt, bvb met China, wordt Europa daar via de NAVO bij betrokken. Willen wij dat?

Week tegen Irak-oorlog kent wereldwijd een goede start

De vijfde verjaardag van het begin van de oorlog in Irak werd herdacht met betogingen in de VS, Canada, Groot-Brittannië en België.

In de vredesmars van Leuven naar Brussel kwamen uiteindelijk 600 marcheerders in het
De belangrijkste betoging vond plaats in Londen waar 40.000 betogers de terugtrekking van de Britse troepen uit Irak en Afghanistan eisten èn het openen van de grenzen van Gaza in Palestina.
Zondag beloofde de Britse eerste minister Brown een uitvoerig onderzoek naar de “fouten die gebeurden voor en na het begin van de oorlog in Irak”. Maar “het is nu nog niet het ogenblik voor dergelijk onderzoek want de situatie in Irak is te fragiel.”
Een woordvoerder van de “Stop the War Coalition” antwoordde hem: “Brown mag dan al zeggen dat hij een andere houding aanneemt tegenover de oorlogen van Bush, ondertussen stuurt hij toch maar meer troepen naar Afghanistan. Deze verborgen oorlog is snel een catastrofe aan het worden naar het beeld van Irak.”
Ook in verschillende plaatsen in Canada en in Los Angeles kwamen duizenden mensen op straat. In Washington werd een vierdaagse georganiseerd door de organisatie van oorlogsveteranen onder de titel “winter soldier”. Alle vredesorganisaties steunen dit initiatief waarbij vier dagen lang veteranen getuigen over wat ze meemaakten. De belangrijkste betogingen in de VS worden verwacht op woensdag 19 maart, dat is de precieze datum van de start van de oorlog.
Mars van Leuven naar Brussel
De 5de vredesmars van Leuven naar Brussel, kende dit jaar een speciale editie. Een goede 290 mensen begonnen in Leuven aan de 27 km lange vredesmars. Het ministerie van defensie was vertegenwoordigd door een bakfiets die voor de gelegenheid tot ‘Cremkar’ was omgebouwd.
In Tervuren werden de stappers vergast op het koor Contrarie en het Brecht-Eislerkoor die samen een optreden ten beste gaven. Vanaf Tervuren stapten al heel wat meer mensen mee, en tenslotte kwamen zo’n 600 mensen aan in het Jubelpark. Vele honderden stonden hen daar op te wachten.Tijdens de mars was naast het centrale thema van de 5de verjaardag van de oorlog in Irak, ook aandacht voor Palestina, voor de oorlogsdreiging tegen Iran, en voor de beslissing van Defensieminister De Crem om F-16 jachtbommenwerpers naar Afghanistan te sturen. De manifestatie in het vredespark eindigde met de vorming van een menselijk vredesteken.

Humanitaire interventies · Jean Bricmont: Nawoord

Militarisme is niet humanitair

Het boek van Jean Bricmont draagt een titel die de wenkbrauwen doet fronsen: humanitaire militaire interventie is een contradictio in terminis, zoiets als 'warmhartige wreedheid' of 'verheffende onderwerping'. Het humanitaire harnas rond de militaire interventie heeft ervoor gezorgd dat deze contradictie als een vanzelfsprekendheid het internationale politieke discours is binnengeslopen.
Nu is er weer het drama in Darfoer. Het gewapend geweld in deze Soedanese regio voedt vandaag voor de zoveelste keer het debat over het recht - of zelfs de plicht - op militaire humanitaire interventies. Dit zogenaamde ius ad bellum, het aanhalen van humanitaire redenen om militair ingrijpen te rechtvaardigen, is niet nieuw. Leopold II gaf zelfs de koloniale verovering van Congo een humanitair karakter met zijn uitspraak '(…) de vlag van de beschaving planten op Centraal- Afrikaanse bodem en strijden tegen de slavenhandel... Dat zijn onze humanitaire plichten'.
De gruwelijke oorlog om Biafra (1967 tot 1970) was het startschot voor de moderne versie van de humanitaire interventie. Bernard Kouchner - de huidige minister van Buitenlandse Zaken van Frankrijk - richtte toen 'Artsen zonder Grenzen' op. Hij zou een hevig pleitbezorger worden van de stelling dat de soevereiniteit van naties niet kan gehandhaafd worden bij humanitaire crisissen. Desnoods moest het militaire apparaat ter hulp worden geroepen om mensenlevens te redden, zo klonk het. Het Handvest van de Verenigde Naties staat het gebruik van geweld echter alleen toe in geval van zelfverdediging of na toestemming van de VN-Veiligheidsraad. Het einde van de Koude Oorlog en het wegvallen van één van de twee machtsblokken opende de deur voor een 'Nieuwe Wereldorde' onder Amerikaanse leiding. Het aantal interventies op zogenaamd humanitaire gronden nam drastisch toe: Iraaks Koerdistan, Somalië, Rwanda,...
Algemeen worden de NAVO-bombardementen op Joegoslavië en de daaraan gekoppelde militaire interventie in Kosovo van maart-juni 1999 gezien als het scharnierpunt in de discussie over 'humanitaire' interventies. De Britse eerste minister Tony Blair had het toen over een 'nieuwe morele kruistocht'. Zijn defensieminister George Robertson voegde eraan toe dat het VN-Handvest dat de soevereiniteit van de naties verdedigt, overboord gegooid moest worden. Enkele maanden later werd Robertson secretaris-generaal van de NAVO. Geïnspireerd door de crisis rond Kosovo, kondigde de NAVO een Nieuw Strategisch Concept af, waardoor het trans-Atlantisch bondgenootschap voortaan ook buiten het NAVO-grondgebied kon opereren.
Ook de Europese Unie heeft de jongste jaren veel werk gemaakt van een Europees veiligheids- en defensiebeleid dat in staat moet zijn om een hele reeks interventieopdrachten uit te voeren, van ontwapeningsacties tot vredeshandhaving. In december 2007 werd het Lissabon-verdrag ondertekend, het verdrag dat de Europese grondwet moet vervangen maar grotendeels dezelfde inhoud heeft. Daarin verbinden de lidstaten van de Europese Unie zich tot militarisering, bewapening en wereldwijde militaire interventie (art. 27-3). Daarbij hoort ook een effi ciënte defensie-industrie die zich via het Europees Defensieagentschap verzekerd heeft van een stevig politiek en fi nancieel kader. Het Europese interventieleger moet ver buiten de Unie militair kunnen optreden 'om crisissen te beheersen'. Niet onbelangrijk daarbij is dat de hele militaire EU-politiek zich volgens de ontwerptekst inschrijft in de NAVO-strategie (art.27-7).
Steeds vaker wordt de soevereiniteit van staten als basiselement van het internationaal recht in vraag gesteld. Het recht op militaire interventie is een feit geworden. Vandaag wil de NAVO de discussie verder verschuiven van 'het recht op interventie' naar 'de verantwoordelijkheid om te beschermen'. In het discours ligt de nadruk volledig op de slachtoffers, terwijl de belangen van de interveniërende partij buiten beeld blijven.
Het interventiediscours heeft een hele reeks kwalijke neveneffecten en zorgt voor de militarisering van onze samenleving. Ten eerste worden politieke en veiligheidsproblemen in toenemende mate als militaire problemen gedefinieerd en niet als economische, ecologische of sociale wantoestanden. Ten tweede neemt de verstrengeling tussen een bepaalde politieke wereld, de defensie-industrie en het leger onrustwekkende proporties aan, zoals de aanwezigheid van militairen in de hoogste organen van de Europese Unie en de duidelijke greep van de defensie-industrie op het politieke beslissingsproces. Dit brengt ons ten derde, tot de uitbouw van militaire structuren, groeiende bewapening, stijgende defensie-uitgaven en de drainage van middelen voor wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling naar defensie. Het zogenaamde militair-industrieel complex blijft zich verder ontplooien en krijgt de wereld steeds meer in zijn greep. Ten slotte is er het opzijzetten van de democratische spelregels in het 'belang van onze veiligheid', zoals de antiterrorismewetten, het aan banden leggen of manipuleren van de pers in oorlogstijd, de geringe parlementaire greep op de NAVO of het militaire Europa, het afschermen van de toegang tot informatie, enzovoort.
Bovenal is er de hamvraag die Jean Bricmont in dit boek stelt met een precisie en acribie als weinigen voor hem: wat klopt er van die plotse westerse ethische bevlogenheid, amper enkele decennia na een gruwelijke kolonisatieperiode? We moeten ons geen illusies maken dat het Franse leger, dat amper veertig jaar geleden lelijk huishield in Algerije, nu plots omgetoverd zou zijn in een humaan interventieleger. Idem dito voor wat betreft ons eigen Congo-verleden, dat van Portugal in Angola en Mozambique, of nog recenter de VS in Vietnam en hun medeplichtigheid aan de wanpraktijken van Latijns-Amerikaanse dictaturen.
We zwaaien nogal gemakkelijk met onze zogenaamde 'superieure' waarden van democratie en mensenrechten op het ogenblik dat met de zogenaamde 'oorlog tegen de terreur' martelpraktijken als een normale ondervragingstechniek beschouwd worden. Bij de 'bevrijding' van Irak en Afghanistan sneuvelden vele duizenden burgers onder westerse 'humanitaire' bommen.
Hoe geloofwaardig zijn 'humanitaire' interventies als diezelfde landen op grote schaal wapens exporteren, ook naar conflictregio's en landen waar zware mensenrechtenschendingen plaatsvinden? Hoe humanitair zijn we als we vasthouden aan een catastrofale internationale handelspolitiek die armoede en miserie veroorzaakt voor honderden miljoenen mensen? Als uit studies blijkt dat er een duidelijk verband bestaat tussen schuldenlast en geweld, waarom dan niet meteen alle schulden op grote schaal kwijtschelden? Ons medeleven met de slachtoffers blijkt alvast niet uit de budgetten voor ontwikkelingssamenwerking die in de meeste Europese landen ondermaats zijn in vergelijking met wat in de jaren zestig en zeventig beloofd is.
Er zijn dus heel wat vragen te stellen bij de humanitaire verpakking die rond onze moderne legers gewikkeld wordt. Het valt op dat de discussie over humanitaire interventies en het gebruik van legitiem geweld bij zware mensenrechtenschendingen er komt op het ogenblik dat economische grootmachten (landen en bedrijven) bezig zijn aan een enorme mondialisering van hun activiteiten, gekoppeld aan groeiende energiebehoeften, terwijl internationale financiële instellingen zoals het Internationaal Muntfonds (IMF) inbreken in de staatshuishouding van landen die krediet opnemen. Oorlog en conflict komen niet uit de lucht vallen. Het gaat meestal om een gevolg van sociaal-economisch en ecologisch falen. Wereldvrede heeft dus te maken met het bestaan of het streven naar een rechtvaardige maatschappij in een leefbare wereld, waarin de bevolking op een democratische wijze participeert aan het beleid, ook het economische. Sociale rechtvaardigheid, ontwikkeling, milieu en veiligheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Werken aan wereldvrede vanuit een doordacht engagement is gebaseerd op een grondige analyse van de feiten. In plaats van te proberen de Amerikaanse of Europese politiek te analyseren vanuit de woorden van Bush of Barroso, kunnen we beter proberen die woorden te analyseren op basis van een grondig begrip van de Amerikaanse en Europese belangen...Werken aan een duurzame vrede is een politiek-maatschappelijke strijd. Ons vredeswerk hangt daarom onvermijdelijk samen met de strijd voor democratie, en voor sociale en economische rechten. Zo kan ons vredeswerk mee een maatschappelijke ordening en een politiek helpen opbouwen die geen basis meer is voor gewapende conflicten, (structureel) geweld en uitbuiting.
We verdedigen een breed veiligheidsconcept dat wereldvrede ziet als een gevolg van sociale rechtvaardigheid, rechtvaardige handel en economische veiligheid, democratische participatie, een ecologisch verantwoorde consumptie- en productiewijze, en een bewapeningsniveau dat herleid wordt naar een zo laag mogelijke invulling, in toepassing van een politiek van defensieve defensie.

Ludo De Brabander - Vrede vzw (www.vrede.be)
Pol De Vos - Stop United States of Aggression (www.stopusa.be)
januari 2008

Afghanistan : De mening van een luitenant-generaal

“We hebben geen strategie”

Luitenant-generaal David Barno leidde de bezettingsmacht in Afghanistan van oktober 2003 tot mei 2005. Eind 2007 schreef hij zijn ervaringen neer in het prestigieuze tijdschrift Military Review.1

Zijn studie begint met een citaat van de historische Chinese generaal Sun Tzu: “Een strategie zonder tactiek is de traagste weg naar de overwinning. Een tactiek zonder strategie is het tumult vóór de nederlaag.”
Barno zegt dat de Amerikaanse antioproerstrategie gedurende zijn periode tot “positieve en duidelijke” resultaten heeft geleid. De essentie van zijn strategie draaide rond de Afghaanse bevolking, en niet ‘de vijand’. Hij ging uit van de “enorme vijandigheid tegenover buitenlandse troepen”. Hij verdedigde de “lichte voetafdruk”-benadering, in tegenstelling tot de “sovjetpoging om overal aanwezig te zijn” in Afghanistan.
Barno schreef dat de tolerantie van de Afghanen tegenover de aanwezigheid van buitenlandse troepen “een eindige hoeveelheid kapitaal was dat voorzichtig moest worden besteed”. Daarom probeerde hij zo weinig mogelijk burgerslachtoffers te maken, de gevangenen goed te behandelen en de Afghaanse cultuur en de stamhoofden te respecteren. Maar, stelt Barno, “met de overname van de militaire leiding door de NAVO, is er geen globale strategie meer”, en “de tactiek is teruggevallen tot vroegere praktijken zoals agressieve luchtaanvallen”.
Barno besluit dat het ‘kapitaal aan tolerantie’ sterk is afgebrokkeld. Hij verwijt de NAVO zich toe te spitsen op de 20 % militaire taken van de oorlog en de 80 % niet-militaire aspecten compleet te negeren. De aandacht gaat daardoor naar ‘de vijand’, en niet meer naar de Afghaanse bevolking. Ten slotte wijst hij op het mislukken van president Karzaï en zijn regering door interne belangentegenstellingen en corruptie. Ook de armoede en de bloeiende drugshandel hebben het vertrouwen in Karzaï ondermijnd.
Maar Barno schetst wel een erg fraai beeld van zijn eigen resultaten. De mislukking was al een feit in de periode 2003-2005, toen Barno zelf de leiding had.
“In die periode was een politieke oplossing met alle Afghaanse fracties nog mogelijk”, schrijft Bhadrakuma, Indisch diplomaat voor de regio, in The Asian Times. “Het was een cruciale fase voor het Afghaanse politieke proces. Maar de Amerikaanse politiek was veeleer gericht op de herverkiezing van Bush in 2004 en dus op de ‘war on terror’ als melkkoe voor de Amerikaanse politiek”.2

Een zegen voor... Westerse bedrijven
Hoe dan ook, Barno’s beschrijving van de huidige crisis lijkt vrij correct. Het ontbreken van een duidelijke strategie heeft geleid tot een soort balkanisering van Afghanistan. Daan Everts, de vertegenwoordiger in Kaboel van de secretaris-generaal van de NAVO, gaf dit toe tijdens een interview met al-Jazeera: “Er is een klein Duits Afghanistan in het noorden, een Italiaans Afghanistan in het westen, een Nederlands Afghanistan in Uruzgan, een Canadees Afghanistan in Kandahar, enz... Daarnaast is er een opsplitsing per sector: de Italianen zijn met justitie bezig, de Britten doen aan drugsbestrijding, de Duitsers leiden de politie op en het antiterrorisme is in Amerikaanse handen.” Everts praatte heel open over de problemen en noemde de Afghaanse heropbouw “een zegen voor westerse consultants, van wie er sommige ernstig werken, andere minder ernstig. Sommige zijn zelfs brievenbus-consultants”. Liefst 40 % van de hulp voor Afghanistan wordt onnuttig besteed aan de “hulpindustrie die afzakt naar een arm land en wegloopt met een deel van de buit.”

1 David W. Barno. Fighting ‘The Other War’. Counterinsurgency Strategy in Afghanistan, 2003-2005. Military Review, sept-okt 2007. p 32-44. • 2 M K Bhadrakumar. NATO hears ‘noise before defeat’. Asian Times online, 19 january 2008. (www.atimes.com/atimes/South_Asia/JA19Df06.html)

Afghanistan : Radeloze NAVO wil meer troepen

In het parlement wist minister De Crem zijn beslissing om meer F16’s en soldaten naar Afghanistan te sturen, niet te verdedigen. Ook in de hoogste NAVO-kringen sluipt de twijfel binnen.

Steeds meer NAVO-landen betwijfelen dat de oorlog in Afghanistan wel kan gewonnen worden. Het verzet van de taliban blijkt te groeien. Het aantal gesneuvelde soldaten loopt op. Toen de ministers van Defensie van de NAVO-landen in november 2007 in Noordwijk (Nederland) bijeenwaren, naar aanleiding van de eerste verjaardag van de NAVO-oorlog in Afghanistan, was de crisissfeer al voelbaar.
Geen van de aanwezige ministers bood troepenversterkingen aan, integendeel. De Nederlanders dachten er zelfs aan hun 1.600 soldaten in Uruzgan, in het Zuiden van Afghanistan, terug te trekken. Ook Canada overweegt zijn troepen terug te trekken. Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje zeggen dat ze alleen voor ondersteunende taken eenheden konden sturen, maar zeker geen gevechtstroepen.
Op 16 januari verklaarde Robert Gates in een kranteninterview: “Het baart mij zorgen dat we militaire adviseurs inzetten die niet genoeg getraind zijn en dat sommige van onze troepen niet weten hoe ze antioproeroperaties moeten opzetten... De meeste Europese legers, ook die van de NAVO, zijn niet getraind voor antioproer.”1
Gates besliste om 3.200 Amerikaanse mariniers meer naar Zuid Afghanistan te sturen. Hierdoor komt het totaal aantal Amerikaanse soldaten op 30.000, naast de 40.000 NAVO-soldaten (waarbij er ook 14.000 Amerikanen zijn). De Washington Post beschreef deze VS beslissing als een noodzaak om “een leemte op te vullen die gedeeltelijk voortkomt uit de onbekwaamheid van de NAVO om oproer te onderdrukken, een opdracht waarvoor de bondgenoten zich nooit hebben geëngageerd “.2
De inzet van deze NAVO-oorlog is groot. Eerst en vooral willen de VS de ontsluiting van de Centraal-Aziatische energiebronnen controleren, ten koste van China en Rusland. Bovendien kan het bondgenootschap zich geen mislukking veroorloven, als het zijn rol als gendarm van de wereld wil blijven spelen.
Van 2 tot 4 april komen de staats- en regeringsleiders van de NAVO-lidstaten bijeen in de Roemeense hoofdstad Boekarest. Ze weten al welk thema op hun bord zal liggen: het uittekenen van een nieuwe politiek-militaire strategie voor Afghanistan. Daar zullen de Verenigde Staten de druk op de bondgenoten verder opvoeren. Defensieminister De Crem wou nu al een bank vooruit in de klas. Hij stemde al toe om meer manschappen te sturen en om jachtbommenwerpers in de strijd te gooien. Zal hij in april nog meer soldaten het slagveld injagen?
1 Los Angeles Times, 16 januari 2008. • 2 Washington Post, 16 januari 2008 •

5 jaar bezetting van Irak :: Acties en conferenties

Vrijdag 15 februari om 20 u
Irak, vijf jaar bezetting
Een Iraakse aan het woord
• Yasmin Yawad, Iraakse sociologe • George Spriet, van VREDE • Dokter Colette Moulaert, die bij het begin van de oorlog vijf jaar terug in Bagdad was • Dirk Adriansens, van Brussels Tribunal Internationaal Centrum, M. Lemmonnierlaan 171, 1000 Brussel
http://www.stopusa.be/ - info@Stopusa.be - 0486-25.77.02

Zaterdag 23 februari van 10 tot 17 uur
Interventies: militair én humanitair?
Een initiatief van het Vredesnetwerk
Gemeenschapscentrum De Markten - Oude Graanmarkt 5, 1000 Brussel
http://www.vrede.be/

Zondag 16 maart - Internationale Actiedag
Vijf jaar geweld in Irak: genoeg!
STOP oorlog en bezetting
Vrede in het Midden-Oosten nu

De Crem sleurt ons land mee de oorlog in: Belgische F-16’s naar Afghanistan

Minister van Defensie De Crem wil de Belgische militaire aanwezigheid in Afghanistan versterken. En hij wil dat ‘onze jongens’ effectief deelnemen aan gevechtsoperaties.

Momenteel zijn er al 368 Belgische soldaten actief in Afghanistan, vooral in de beveiliging van de luchthaven van Kaboel. Een al bij al rustige job. Maar onder druk van de Verenigde Staten en andere NAVO-landen heeft De Crem nu beslist om Belgische F16-vliegtuigen te sturen naar de oorlogszones van de Afghaanse provincie Uruzgan. Daar moeten ze luchtsteun verlenen aan de 1.665 Nederlandse gevechtssoldaten.
Die zijn daar zogenaamd om te helpen bij de wederopbouw. In feite zijn ze voortdurend betrokken bij zware gevechten tegen de taliban en andere opstandelingen. Op 12 januari kwamen nog een 20-jarige soldaat en een 22-jarige korporaal, tijdens een urenlang vuurgevecht, om in Deh Rawod. De teller staat nu op 14 Nederlandse doden1 op een totaal van 710 buitenlandse en 8.600 Afghaanse soldaten. Het aantal burgerdoden ligt rond de 3.500. Vorige zondag kwamen bij een NAVO-bombardement nog een tiental burgers om.
De Nederlandse vredesbeweging noemt de ‘missie Uruzgan’ compleet onverantwoord. Een mission impossible die niet te verantwoorden is tegenover de Nederlandse militairen of tegenover de Afghaanse bevolking. Maar de regering negeert stelselmatig alle rapporten die wijzen op het falen van de ISAF-missie en de groeiende onveiligheid in Afghanistan.Ook de Belgische vredesbeweging verzet zich al jaren tegen deelname aan de bezetting van Afghanistan. Als we de drie grote militaire interventies van de afgelopen jaren bekijken, Joegoslavië-Kosovo, Afghanistan en Irak, blijkt de argwaan tegen dat soort van gewelddadige ‘oplossingen’ meer dan gerechtvaardigd. Zonder politieke oplossing op het terrein dreigt een militaire interventie het leed alleen maar te vergroten.
De Crem spant België voor Amerikaanse kar
De VS manoeuvreren en complotteren al twintig jaar in Afghanistan. Eerst bewapenden ze de fundamentalistische milities tegen de Sovjet-Unie. Daarna steunden ze de taliban, ondanks groot protest van mensenrechtenorganisaties. De belangen van Unocal speelden daarin een centrale rol. De oliemultinational nodigde de taliban zelfs uit voor een luxueus verblijf in Texas.
Toen de taliban er maar niet in slaagden het versplinterde land te stabiliseren, veranderden de VS het geweer van schouder. De aanslagen van 11 september waren de gedroomde gelegenheid om een oorlog te beginnen die al lang voorheen beslist was.
De VS willen Afghanistan ook graag gebruiken als basis voor mogelijke acties tegen de buurlanden Rusland, Iran en China. Dankzij de oorlog tegen Irak hebben de VS militaire basissen in de Perzische Golf kunnen installeren. Dankzij de oorlog tegen Joegoslavië hebben ze zich binnengewerkt in Bosnië, Kosovo en Macedonië. Nu hopen ze ook in Georgië, Azerbeidzjan, Turkmenistan en Oezbekistan militair voet aan de grond te krijgen.
Maar de VS en de NAVO krijgen het steeds moeilijker om die strategie vol te houden. Bij gebrek aan een alternatief is er maar een uitweg: meer van hetzelfde.

1 De Standaard, 13 januari 2008

Info
Op 23 februari vindt in De Markten te Brussel de vierde vredesconferentie plaats rond het onderwerp: ‘Interventies: militair én humanitair? Met voorstelling van het boek van professor Jean Bricmont, Humanitaire interventies. Mensenrechten als excuus voor oorlog.

Interventie in Afghanistan: militair én humanitair?

Opiniestuk in De Morgen van dinsdag 5 februari 2008

De Belgische regering heeft beslist haar militaire aanwezigheid in Afghanistan te vergroten en wil voortaan ook rechtstreeks deelnemen aan gevechtsoperaties. F-16 vliegtuigen moeten luchtsteun verlenen aan de Nederlandse NAVO-troepen die opereren in oorlogszones.
Toen goed zeven jaar geleden de oorlog losbarste stuitte dat op verzet van de vredesbeweging, en dat om verschillende redenen. Met deze vergeldingsoorlog wilde de NAVO terreur beantwoorden met tegenterreur, want hoe noem je anders de grootschalige bombardementen waarvan ook de burgerbevolking het slachtoffer werd? We waarschuwden voor geweldsescalatie en stelden dat terrorisme niet met een oorlogsverklaring bestreden moest worden, maar door het wegnemen van de voedingsbodem ervan.
Verder probeerden we duidelijk te maken dat deze oorlog perfect paste binnen de geostrategische doelstellingen van Washington en bij uitbreiding de NAVO om de ontsluiting van de Centraal-Aziatische energiebronnen te controleren, ten koste van China en Rusland. Tenslotte waarschuwden we voor de effecten op vlak van bewapening en algemene militarisering. Terrorisme en schurkenstaten werden het ultieme argument om werk te maken van een vernieuw militair-industrieel complex. Daar is inmiddels ook bijgekomen dat de ambitie van de NAVO als mondiale ordehandhaver staat of valt met het slagen in Afghanistan. Dat verklaart het hardnekkig vasthouden aan dit niet te winnen conflict.
Het resultaat is inmiddels bekend. Op korte termijn stegen wereldwijd de militaire uitgaven en werd versneld werk gemaakt van een interventiecapaciteit, zowel binnen de NAVO als de EU. De defensie-industrie mocht zich verlekkeren op winstgevende contracten en zou intensief betrokken worden bij de werkgroep die het veiligheids- en defensieluik verzorgde van de Europese grondwet. Het ondertussen opgerichte Europese Defensie Agentschap verzekert nu verder de toekomst van de Europese wapenindustrie. De lidstaten van de EU hebben zich er in het nog te ratificeren Verdrag van Lissabon toe verbonden om hun bewapening op te voeren (art. 27 – 3). Niet onbelangrijk is dat de hele militaire EU-politiek zich inschrijft in de NAVO-strategie (art 27 – 7).
De Belgische beslissing om nu ook aan gevechtsoperaties deel te nemen in Afghanistan, was te verwachten. Niet alleen omdat België onder druk stond van andere NAVO-bondgenoten, maar ook vanuit het absurde geloof dat we met militaire slagkracht stabiliteit en orde kunnen scheppen in deze in chaos gedrenkte wereld. Dat het Belgische defensiebeleid zich door meer internationale ambities moest laten leiden, met inbegrip van risico-opdrachten, konden we al aflezen uit de partijprogramma’s van CD&V en MR. Nu we nog meer soldaten naar conflictgebieden zullen sturen, komt ongetwijfeld de volgende stap: de groei van het defensiebudget.
We kijken met stijgende verbazing hoe dit als vanzelfsprekend aan de bevolking wordt verkocht terwijl het politieke debat rond essentiële vragen er maar niet komt: Wat zijn de basisoorzaken van oorlog en geweld? Zijn militaire interventies wel productief? Vormt de westerse houding in de wereld wel een bijdrage tot orde en stabiliteit? En beschikken we (NAVO, EU) over de nodige legitimiteit om voor politieagent en ordehandhaver te spelen in de rest van de wereld?
Als we kijken naar het resultaat van de drie grote optredens van de afgelopen jaren (Servië-Kosovo, Afghanistan en Irak) dan zouden we toch gerust eens wat meer vraagtekens mogen plaatsen bij dat soort van robuuste militaire interventies. Zonder politieke oplossing op het terrein dreigt een militaire interventie het leed alleen maar te vergroten.
Veel valt te zeggen over ons geostrategische en economisch beleid. Als het er op aankomt, hollen we nog altijd onze belangen achterna. In strategische documenten van de VS en de EU heet het steevast dat de energiebevoorrading veiliggesteld moet worden. Het militaire geldt daarbij altijd als het ultieme breekijzer. Irak illustreert dat overtuigend, de fluwelen handschoen (en de enorme Westerse wapenverkopen) ten aanzien van Saoedi-Arabië evenzeer. Verder blijven onze regeringen een absoluut geloof hechten aan het neoliberale marktdogma, terwijl de onevenwichtige handelsrelaties van vandaag in tal van arme landen bijdragen tot de economische ontwrichting met alle gevolgen op vlak van veiligheid. Ons medeleven met de slachtoffers blijkt alvast niet uit de budgetten voor ontwikkelingssamenwerking die in de meeste Europese landen ondermaats blijven in vergelijking met wat in de jaren zestig en zeventig is beloofd.
Dat brengt ons bij de laatste vraag. Zou het echt kunnen dat we amper enkele decennia na een gruwelijke kolonisatieperiode ons plots laten inspireren door gevoelens van ethische bevlogenheid? We zwaaien nogal gemakkelijk met onze ‘superieure’ waarden van democratie en mensenrechten op het ogenblik dat met de zogenaamde ‘oorlog tegen de terreur’ martelpraktijken als een normale ondervragingstechniek worden beschouwd. Bij de ‘bevrijding’ van Irak en Afghanistan sneuvelden vele duizenden burgers onder westerse ‘humanitaire’ bommen. Sindsdien hebben onafhankelijke onderzoekers het over honderdduizenden doden in Irak.
Ook bij de wapenhandel vallen onze regeringen door de mand. De Europese gedragscode verhindert niet dat er massa’s wapens blijven gaan naar gevoelige gebieden. Onze politici ijveren zogezegd voor vrede in het Midden-Oosten terwijl Arabische autocratische regimes en atoommacht Israël tot de tanden toe bewapend worden. Aan de genocide in Rwanda gingen massale wapenleveringen uit Europa vooraf.
Er dringt zich een maatschappelijk debat op over ons veiligheids- en defensiebeleid, maar dan liefst een die uitgaat van het streven naar menselijke veiligheid voor iedereen en niet een die er a priori op gericht is ons militair imago in de buitenwereld op te poetsen.
Laat onze Minister van Defensie dus wat terughoudendheid aan de dag leggen vooraleer hij ‘onze jongens’ naar de oorlogszones van Afghanistan stuurt. Een laatste punt nog: Bij de Nederlandse collega’s die de Belgische militairen nu gaan ondersteunen, zijn al veertien soldaten gesneuveld.

Ludo De Brabander en Georges Spriet (Vrede vzw)
Pol De Vos (StopUSA)

Op 23 februari vindt in De Markten te Brussel de vierde vredesconferentie plaats rond het onderwerp: ‘Interventies: militair én humanitair? Daar stellen de organisatoren ook het boek voor van professor Jean Bricmont, ‘Humanitaire interventies. Mensenrechten als excuus voor oorlog’ (EPO)

Bomspotting : Vredesactie tegen oorlogstransporten * Amerika - Irak: ook via ons spoor

Vijf jaar na de start van de militaire transporten richting Irak, toont Vredesactie wat ons NAVO-lidmaatschap in de praktijk betekent: ‘De oorlog in Irak loopt via uw spoor!’

Najaar 2002, voorjaar 2003, een leger trekt door ons land. De Amerikaanse oorlogsmachine ontrolt zich over de Belgische wegen, spoorwegen, havens en luchthavens. Duizenden legervoertuigen worden per trein, binnenschip of gewoon over de weg naar de haven van Antwerpen gevoerd, om vandaar naar de Golfregio te worden verscheept. De Belgische regering legt ze geen strobreed in de weg: ze verklaart gebonden te zijn aan geheime akkoorden met NAVO-partner Amerika.

Ondertussen rinkelt de kassa. Verschillende bedrijven pikken een graantje mee. Dankzij de contracten met het Amerikaanse leger ziet Hesse-Noord Natie (een overslagbedrijf in de Antwerpse haven) zijn omzet gevoelig stijgen. In de Antwerpse haven wordt het militaire materiaal immers overgeladen op de Roll on/Roll off-kaai van Hesse-Noordnatie in de Waaslandhaven op de linkeroever van de Schelde. Hoeveel Hesse-Noordnatie verdient aan de oorlog is wel bekend uit de contractinformatie gepubliceerd door de VS: in 2003, 12.685.000 $, in 2004, 13.150.000 $, in 2005, 8.000.000 $ en in 2006, 1.200.000 $.

Zonder schroom verdient de NMBS-geld aan de oorlogsellende in Irak. Hoeveel? De staatssecretaris van Overheidsbedrijven weigert dit mee te delen. Oorlog, altijd een beetje verdienen.

Geheime NAVO-akkoorden

De Belgische regering verklaarde in 2003 dat ze de militaire transporten moest toelaten want dat België gebonden was aan de NAVO-akkoorden. Ondertussen zijn deze akkoorden al lang geen geheim meer. Wie wil, kan ze lezen op de website van vredesactie of van de PVDA (zie onderaan). Deze akkoorden werden afgesloten tijdens de Koude Oorlog om de Amerikaanse soldaten in Duitsland te bevoorraden.

In 2003 was de toepassing van deze akkoorden illegaal: de oorlog tegen Irak was een zware inbreuk op het VN-Handvest. Desondanks zei de Belgische regering dat ze onmogelijk de uitvoering kon opschorten. Uit het internationaal recht en de uitgelekte verdragtekst bleek iets anders. Om tegemoet te komen aan de kritiek stelde de regering dat ze dit akkoord zou herzien. Zodra de nieuwe regering was geïnstalleerd, werd de belofte op de lange baan geschoven. Ze werd begraven in een studiegroep en de transporten bleven doorgaan, ook vandaag nog.

Militaire transporten naar Irak en Afghanistan

Ook vandaag is België nog steeds een logistieke draaischijf voor militaire interventies. Regelmatig gaan Amerikaanse legerbrigades, gelegerd in Duitsland, over en weer naar Irak en Afghanistan. Een groot deel van deze transporten gebeurt over onze spoorwegen en via de Antwerpse haven. In maart 2007 vertrokken onderdelen van het 173rd Brigade Combat Team uit Schweinfurt en Bamberg naar Afghanistan. In juni 2007 werd de 12th Combat Aviation Brigade uit Ansbach ingescheept naar Irak. In juli 2007 vertrok het 2nd Cavalry Regiment met 300 Strijkerpantserwagens en een resem ander materiaal uit Vilseck. Momenteel gaat het hoofdkwartier van de 1st Armored Division uit Wiesbaden naar Irak. In februari 2008 passeert het materiaal van de 1st Armored Division, 2nd Brigade uit Baumholder met dezelfde bestemming.

En u?

Voor werknemers van de transportsector betekent dit dat ze plots meewerken aan oorlogsvoering. Hun gewone civiele job is getransformeerd tot een radertje in de militaire machine. Daar waar vroeger gewetensbezwaren konden ingeroepen worden tegen legerdienst, laat het arbeidsrecht geen ruimte om opdrachten te weigeren die in verband staan met oorlogsvoering.

En u als klant van de Belgische Spoorwegen? Achter de passagierstrein waarin u zit, volgt regelmatig een militair transport naar oorlogsgebied. Hoe voelt het om te weten dat u gaat werken via hetzelfde spoor waarlangs het Amerikaanse leger gaat oorlog voeren?

Op 9 en 10 november 2007 voeren regionale groepen van Vredesactie geweldloze acties aan de stations. We spreken de NMBS en de overheid aan op hun verantwoordelijkheid: Stop de oorlog hier!

Wil je meewerken aan deze campagne of wil je meer info: www.vredesactie.be (ook het tijdstip van afspraak voor de acties op 9 en 10 november per regio vind je hier terug)

Mensen zonder papieren - Relaas van een bewogen maand voor Angelica

"We zijn zo blij dat we weer vrij zijn"

Ik wil iedereen bedanken. Maar er blijven nog altijd kinderen achter in het gesloten centrum in Steenokkerzeel.” De 11-jarige Ecuadoraanse Angelica haalde in binnen- en buitenland de voorpagina’s.

We zijn 31 juli, Angelica en haar moeder zijn op vrije voeten, na een verschrikkelijke maand opsluiting.

30 juni. Arrestatie van Angelica en haar mama in Dilbeek op aangeven van een buurtbewoonster. Ze belt de politie. “Er zijn zigeuners in mijn straat”. Ze worden een nacht vastgehouden in het politiebureau van Dilbeek.

1 juli. Uitwijzingsbevel en opsluiting in gesloten centrum van Steenokkerzeel.

11 juli. De raadkamer beveelt de vrijlating wegens de psychologische problemen van Angelica. Het parket gaat in beroep. Angelica en Ana blijven opgesloten.

17 juli. Bezoek van president Correa van Ecuador aan Ana en Angelica in het gesloten centrum van Steenokkerzeel.

21 juli. Betoging voor het gesloten centrum voor de vrijlating van Angelica.

26 juli. Beroep van het parket tegen de vrijlating van Ana en Angelica. Het psychologisch rapport wordt niet eens bekeken.

27 juli. Bezoek van kinderrechtencommissaris Claude Lelièvre, samen met parlementsleden bij Ana en Angelica. Ze vragen de uitwijzing op te schorten.

29 juli. Betoging voor het gesloten centrum. Mevrouw Correa (Anne Malherbe) neemt deel aan de betoging en bezoekt Ana en Angelica.

30 juli om 7u. Uitwijzing naar Ecuador. Angelica en Ana worden om 7u ’s ochtends opgehaald en naar Zaventem vervoerd in afwachting van een vliegtuig om 18u30. Ana verzet zich op de vlieghaven, wordt geslagen, geboeid. Een dokter stelt de kwetsuren vast in aanwezigheid van een advocaat. Een laatste verzoek tot vrijlating wordt door de advocaten ingediend, op basis van doktersrapport en van de medische rapporten over Angelica.

30 juli 16u30. Angelica en Ana worden in een busje gestopt en naar Schiphol (luchthaven van Amsterdam) vervoerd om daar met een vliegtuig gerepatrieerd te worden.

30 juli 16u30. Bijeenkomst van sympathisanten op de luchthaven op na een oproep van de advocaten en de dokter.

30 juli 16u40. Vonnis van het kortgeding. De rechtbank beslist dat Angelica en Ana moeten worden vrijgelaten, op basis van artikel 3 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. Het busje naar Schiphol moet rechtsomkeer maken. De Dienst Vreemdelingenzaken tekent verzet aan.

30 juli 20u30. Angelica valt in Sint-Joost in de armen van haar papa. “Ik ben terug vrij!”

Riet Dhont

“Geen enkel kind hoort thuis in een gesloten centrum"

De arrestatie van Angelica geeft een beeld van het lot van de kinderen in de gesloten centra. Officiële rapporten spreken van psychologische kindermishandeling.

Er bestaan in België 6 gesloten centra. In drie daarvan zitten gezinnen: in het centrum 127 en 127bis in Steenokkerzeel en in het centrum van Merksplas. Angelica zat in 127bis: een gebouwencomplex omringd met hekwerk en prikkeldraad.

In 1999 werd na een verzoek van een Libanese familie op last van een rechter al een verslag opgemaakt door psychologen, kinderpsychiaters en sociale assistenten. Dat verslag sprak al van “psychologische kindermishandeling, die het directe gevolg is van de structuur zelf (van het gesloten centrum) en zijn werkingsmethoden.”Het verslag onderstreept dat “dit waarschijnlijk geldt voor alle kinderen die in dezelfde omstandigheden moeten leven".

Als gevolg van dit verslag werd besloten de opsluitingsvoorwaarden te verbeteren en het centrum van Steenokkerzeel herin te richten. Dat is nooit gebeurd.

Na de affaire Angelica maakte kindercommissaris Claude Lelièvre een nieuw verslag op. Over de kamers schrijft hij: “In vergelijking met mijn vorige bezoek lijken de kamers alsmaar meer op cellen van gevangenen in een gevangenisomgeving (graffiti, stank, slechte staat). De algemene netheid vermindert. Er is geen enkele intimiteit in de kamers.”
Hij besluit: ”Sinds 2005 lijken de opsluitingsomstandigheden verslechterd. Ik blijf erbij dat het centrum 127bis geen geschikte plaats is voor het welzijn en de goede ontwikkeling van een kind, en dat daar geen enkel kind thuishoort".

De nieuwe regering-Leterme zou overwegen aangepaste centra te bouwen, met een maximaal verblijf van twee weken. Dergelijke beloften zijn ook al gemaakt in 1999. Moeilijk te geloven dat ze nu wel worden gehouden. En trouwens, hoe doe je dat, een gevangenis ‘aanpassen’ voor kinderen? Hoe maak je opsluiting dragelijk? In de psychologische verslagen over opgesloten kinderen lees je dat ze totaal niet begrijpen hoe hun gedrag of dat van hun ouders opsluiting verdient. En zo is het ook: niets in hun gedrag verantwoordt dat zij van hun vrijheid beroofd worden of hun ouders bestraft. De gesloten centra moeten verdwijnen. En er moet een verbod komen op het opsluiten van kinderen


Interview - Selma Benkhelifa, advocate van Angelica
“Een regularisatie aanvragen is in een loterij spelen”

“Waarom heeft de mama van Angelica nooit een regularisatieaanvraag ingediend? Ze waren toch al drie jaar in België”. Een antwoord van advocate Selma Benkhelifa.

Selma Benkhelifa. Je mag asiel en regularisatie niet doorheen halen. Asiel is een bescherming voor wie zijn land ontvlucht omdat hij politiek vervolgd wordt. Wie vlucht voor armoede, kan alleen hopen dat een regularisatie hem uit de clandestiniteit haalt. Maar de huidige regularisatie is een loterij. Sommigen dienen een aanvraag in, terwijl hun kans bijna nul is, anderen aarzelen…

Zijn er dan helemaal geen regels?

Selma Benkhelifa. De wet zegt dat je een aanvraag kan indienen in “uitzonderlijke omstandigheden”. Het criterium is zo vaag dat willekeur onvermijdelijk is: een gezin krijgt een regularisatie omdat de ambtenaar die het dossier behandelt vindt dat de integratie een ‘uitzonderlijke omstandigheid’ is, een ander even geïntegreerd gezin krijgt een negatieve beslissing. En niemand weet uit te leggen waarom.

Waarom hebben ze het toch niet geprobeerd?

Selma Benkhelifa. Als je een aanvraag indient, maak je ook je adres bekend bij de politie. Nogal wiedes dat zoiets een mens zonder papieren afschrikt.

Wat is het alternatief voor deze loterij?

Selma Benkhelifa. Een wet die duidelijke en duurzame criteria vastlegt, zodat mensen als de moeder van Angelica hun dossiers kunnen indienen ook al weten ze dat ze geen kans maken om papieren te krijgen. De UDEP (organisatie van mensen zonder papieren) heeft, met de hulp van parlementsleden een wetsvoorstel in die zin ingediend. Dat wil ook redelijke termijnen vastleggen en komaf maken met de huidige toestand. De papa van Angelica bijvoorbeeld, heeft in 2002 al een regularisatieaanvraag ingediend en wacht nog altijd op antwoord.

Wat brengt de toekomst voor Ana en Angelica?

Selma Benkhelifa. Hun toekomst in België is heel onzeker. Het proces begint op 16 september. De enige oplossing is een immigratie- en regularisatiebeleid dat rekening houdt met het feit dat duizenden mensen zonder papieren in het land wonen en werken. Een echte en duurzame regularisatiewet moet mogelijk maken dat ze legaal kunnen werken.Gaan de plannen van de regering-Leterme in die richting?Selma Benkhelifa. Helemaal niet. Volgens de nota van Leterme is een geval als dat van Ana en Angelcia automatisch uitgesloten. Willekeur blijft de enige regel.


“Die advocaten zijn idealisten, geen aasgieren”

Robert De Baerdemaeker, de stafhouder van Brussel reageerde op de beschuldigingen van een politieagent die de advocaten van Angelica verweten had te werken als ‘aasgieren’. De advocaten maken deel uit van Progress Lawyers Network (PLN).“Ik ken het kantoor dat zich met deze zaak bezighoudt heel goed. Het zijn jonge idealisten die uitstekend werk afleveren. De procedures die mensen zonder papieren doormaken, zijn complex en vereisen dikwijls een snelle reactie, zelfs een dag-en-nachtpermanentie. Hun werk woardt bovendien maar zelden op zijn waarde beloond ean meestal maar betaald door Rechtshulp.”Ivo Flachet, advocaat van PLN vatte dit in de krant De Morgen kernachtig samen: “Tot mensenrechten heiliger worden dan eigendomsrechten, die oneliner vat uitstekend samen waar wij voor staan.” En hij voegde eraan toe: “Wie het voor het geld doet, moet maar advocaat worden bij een bureau dat gigantische erelonen vangt om ervoor te zorgen dat werkgevers geen ontslagvergoedingen moeten betalen.”


Ecuador - Economische crisis bracht 70% van bevolking in armoede
Al een op de vijf Ecuadoranen geëmigreerd

"Ik begrijp niet dat ze hier kinderen opsluiten", reageerde Anne Malherbe,
de echtgenote van de president van Ecuador. "Ik woon daar, ik zie de omvang
van de problemen".

Van de dik 15 miljoen Ecuadoranen woonden er eind 2005 zowat 3 miljoen in
het buitenland. 28% van hen migreerde in 1998 en 1999, 40% in 2000. Tussen 1998
en 1999 daalde de productie met bijna een derde. Alleen al in 1999 sloten 150.000
bedrijfjes hun deuren. De officiële werkloosheid lag in 1999 liefst 2,3 keer
hoger dan in 1990. Drie op de vijf werknemers heeft maar een precaire en onzekere
deeltijdse baan. Hierdoor steeg het aantal armen van 4 miljoen: van 33 tot 70%
in 5 jaren tijd.1

Emigratie was voor velen een noodgedwongen vlucht uit de armoede. Bovendien
biedt het een oplossing voor de familieleden die achterbleven. Een vierde van
de bevolking ontvangt financiële hulp van familieleden in het buitenland.2
Evenveel als alle exportinkomsten van het land, olie-uitvoer niet meegerekend.

Hoe de Europese Unie de armoede in Ecuador verergert

Moeten wij de miserie van de wereld opvangen?” zeggen sommigen. Natuurlijk
niet. Maar onze politici bepleiten in landen als Ecuador een politiek die de
wenkbrouwen doet fronsen. Sinds enkele maanden onderhandelt de Europese Unie
een Associatieverdrag met de Andes Gemeenschap. Van deze Comunidad Andina maken,
naast Ecuador ook Bolivia, Peru en Colombia deel uit.3

Het verdrag moet de ‘wederzijdse’ vrijhandel versterken en alle belemmeringen
voor Europese multinationals binnen een termijn van «ten hoogste 10 jaar» wegwerken.
Dit betekent vooral dat Europese multinationals vrij in Ecuador kunnen investeren
en bijvoorbeeld overheidsaanbestedingen binnen rijven. De Ecuadoraanse regering
mag dan geen hulp meer geven aan staatsondernemingen of aan de nationale industrie.

Ook wil de Europese Unie een privatisering van de openbare diensten van Ecuador.
Drinkwater, energie en transport worden hierbij expliciet vermeld. Deze diensten
zullen hierdoor sterk in prijs stijgen en nog minder toegankelijk worden voor
de verarmde bevolking. Als het land dergelijke vrijhandel weigert, riskeert
het een moeilijkere toegang tot de Europese markt voor haar landbouwproducten.

Deze Europese vrijhandelsakkoorden moeten niet onderdoen voor de agressieve
pogingen van de Verenigde Staten om via het «Vrijhandelsakkoord voor de Amerika’s»
(FTAA of ALCA) heel Latijns-Amerika economisch te herkoloniseren.

Is het niet precies dat soort politiek, een dada van onze minister De
Gucht, die de armoede verbreidt? En nieuwe emigraties veroorzaakt ?

Pol De Vos

1 Nicole Pérez y Paola Moreno. Causas y effectos de la migración en el Ecuador. El impacto de las remesas. Servicio Jesuita a Migrantes de Ecuador (SJM). Oktober 2005
2 Idem
3 Thomas Fritz, FDCL, 16 mei 2007


Hoe Ecuador vandaag de armoede wil stoppen
Einde de jaren ’90 maakte Ecuador een zware crisis door. Volksprotest leidde in 2006 tot de verkiezing van president Correa.

De crisis was het gevolg van de vrijhandelspolitiek die in de jaren ‘90 was gevoerd. De Ecuadoranen willen drastische veranderingen. In januari 2000 kondigt president Jamil Mahuad aan dat hij de Ecuadoraanse munt, de sucre, wil vervangen door de dollar. Een volksopstand breekt uit, en Mahuad wordt afgezet. Maar de dollarisering komt er toch, met steun van het IMF (Internationaal Muntfonds, een financiële instelling gedomineerd door de Verenigde Staten en de Europese Unie). In januari 2001 komt de bevolking opnieuw in opstand. Het beleid verandert niet. In 2005 moet ook president Lucio Gutierrez de duimen leggen voor een algemene opstand van de bevolking.

In november 2006 wordt Correa tot president gekozen, op basis van een programma van radicale hervormingen. Hij profileert zich als een voorstander van de Bolivariaanse revolutie in Venezuela. In de voetsporen van de Venezuelaanse Hugo Chávez werkt Correa nu aan een nieuwe grondwet voor Ecuador. Die moet de basis leggen voor radicale economische en sociale veranderingen, zoals in Venezuela en Bolivia. Rafael Correa wil samenwerken in het kader van de ALBA, het Bolivariaans alternatief voor de Amerika’s dat Hugo Chávez en Fidel Castro lanceerden. Terwijl de VS en Europa meer vrijhandel willen, streeft de ALBA naar de samenwerking tussen de landen van de regio’s, de verdeling van de natuurlijke rijkdommen (zoals petroleum en gas), de ontwikkeling van een sociale politiek (bijvoorbeeld alfabetisering of het uitsturen van Cubaanse dokters).
Hiermee wil Correa de armoede in zijn land wegwerken. Dat is de enige mogelijkheid om de emigratie uit Ecuador te stoppen. België gaf in 2006 19 miljoen dollar ontwikkelingshulp aan Ecuador. Als buitenlandminister De Gucht echt resultaat wil boeken, moet hij de politiek van Correa steunen en het gevecht aangaan met de Europese plannen, niet met Angelica en haar lotgenoten.

Verkiezingen • Kiest u op 10 juni voor meer wapens of voor een vredespolitiek?

“Een actieve vredespolitiek”. Dit thema komt steevast terug in alle verkiezingsprogramma’s. Maar je schrikt je een hoedje als je leest wat die vredespolitiek dan wel moet inhouden…

“Na één munt willen we ook één leger in Europa”, zegt de SP.a. Open VLD windt er geen doekjes om dat die Europese vredesmacht een goed uitgerust interventieleger moet zijn, dat overal ter wereld kan optreden. En CD&V geeft paars voor zijn defensiepolitiek een onvoldoende. De christelijke partij wil dat ons land “opnieuw solidair, betrouwbaar en geloofwaardig wordt bij zijn bondgenoten. We willen dan ook de Belgische militaire capaciteit opbouwen, om opnieuw volwaardig deel te kunnen nemen aan joint operators, liefst in multinationaal verband. Ons terugplooien op niet-risico taken, zoals nu het geval is, kan niet langer”, zegt Pieter De Crem, CD&V-fractieleider in de Kamer en defensiespecialist van zijn partij.
Dat verschilt allemaal amper van wat het Vlaams Belang voorstelt. Dat pleit voor “de uitbouw van een Europese defensiemacht en een ver doorgedreven samenwerking tussen de verschillende Europese landen op het vlak van bewapening, militaire technologie, opleiding, organisatie en communicatie”.

Bevolking wil geen agressief leger
Op het eerste zicht is ook de bevolking voor een Europese strijdmacht. Volgens een bevraging van de Europese burgers in 20011 is 73% van de Europeanen gewonnen voor een gemeenschappelijk Europees leger.
Maar hier wringt het schoentje! 71% van de bevolking wil dat leger vooral voor een ‘betere bescherming van het Europees grondgebied’, terwijl het Europees leger dat vandaag wordt uitgebouwd, bestaat uit ‘Snelle Interventie Eenheden’ met militaire opdrachten tot ver buiten Europa, zoals bijvoorbeeld in Afghanistan. Dat heeft niets te maken met verdedigingstaken tegen buitenlandse agressie. Europa wil een grootmacht worden die de belangen van zijn multinationals overal ter wereld kan verdedigen… Tegen dergelijk interventieleger is de Europese bevolking gekant. Volgens diezelfde studie steunt maar 34% de deelname aan VN-interventies en interventies buiten het VN-kader krijgen slechts 15% steun.

De PVDA wil dat België opkomt voor de afschaffing van de Snelle Interventie Eenheden. Wij willen een leger met alleen defensieve taken. Er kan geen sprake zijn van deelname aan een interventieleger in het kader van de Europese Unie ten dienste van de Europese multinationals.

Onder Amerikaanse vleugels
“Het spreekt voor zich dat de Europese defensie niet los van de NAVO, maar juist als een versterking van de NAVO moet gezien worden”, stelt Open VLD. Ook voor de SP.a moet het Europees leger “als één geheel optreden binnen de NAVO”. Groen! kiest voor “een actief-kritische houding”. De partij wil wel meedoen met de NAVO, maar wil niet dat dit militaire bondgenootschap zich ontwikkelt tot een eigengereide militaire alliantie die wereldwijd optreedt… We moeten dus de wolf overtuigen om een lam te worden. In feite blijft de NAVO een keurslijf dat ons land dwingt om mee te doen aan de Amerikaanse oorlogspolitiek.
België heeft al decennialang geheime akkoorden met de NAVO. Door die akkoorden werd ons land een draaischijf voor het Amerikaanse leger vanaf de eerste voorbereidingen van de oorlog tegen Irak. Treinen, vrachtwagens, boten en vliegtuigen transporteerden langs onze havens en luchthavens en op onze wegen de Amerikaanse oorlogsmachine richting Irak. Onder druk van de vredesbeweging had de regering in 2003 al beloofd die geheime akkoorden met de Verenigde Staten te herzien. Maar 4 jaar later is daarvan nog niets in huis gekomen. Vandaag zwijgen de regeringspartijen hierover in alle talen.

Kleine Brogel heeft nog altijd kernwapens
België speelt echt wel een positieve rol in de wereldwijde campagnes voor een verbod op landmijnen en nu ook clusterbommen. Maar jammer genoeg blijft het erg stil rond de atoomwapens, nochtans een veel gevaarlijker tuig. In Kleine Brogel liggen kernwapens met een vernietigingskracht die vele malen groter is dan die van de atoombommen die in 1945 Hiroshima en Nagasaki vernietigden. Daarrond werd de voorbije 8 jaar geen enkel ernstig initiatief genomen. Hoe geloofwaardig is de SP.a, als ze dit punt nu weer in haar verkiezingsprogramma zet? Als we de verspreiding van kernwapens willen tegengaan, moeten de bestaande nucleaire arsenalen worden ontmanteld. De Belgische regering kan hier het voorbeeld geven. Ze moet de Amerikaanse kernwapens weghalen uit Kleine Brogel. Maar aangezien ons land geloofwaardig wil blijven binnen de NAVO, kan dit niet.
Er is meer. Het Belgische leger zet zich in de opruiming van de Israëlische clusterbomen in Libanon. Maar door ons lidmaatschap van de NAVO is die hulp alles behalve neutraal. Kan je echt nog van een humanitaire missie spreken, als je weet dat die kadert in het Amerikaanse plan om een ‘Groot Midden-Oosten’ te vormen onder Amerikaanse en Europese controle? Hoe kan de bevolking van Libanon dan nog geloven dat de Belgische soldaten een puur ‘humanitaire opdracht’ hebben?
Er bestaat weinig twijfel over de bestaansreden en de doelstellingen van de NAVO. Onder leiding van de Verenigde Staten wil het overal ter wereld tussenkomen om de geostrategische en economische belangen van de VS en haar bondgenoten te verdedigen.2
De PVDA steunt de eis van de vredesbeweging dat de nieuwe regering de geheime NAVO-akkoorden opzegt, en dat ze de kernwapens uit Kleine Brogel onmiddellijk laat weghalen. Ons land moet zich terugtrekken uit de NAVO. Een actieve vredespolitiek betekent in de eerste plaats dat België van geen enkel militair bondgenootschap deel uitmaakt.

1 Phillippe Manigart. L’opinion des européens sur la politique de sécurité et de défense commune. Koninklijke Militaire School, 2001
2 Navo. 50 jaar is genoeg! Vredescahier 1999, http://www.vrede.be/.

Vredesbeweging over PVDA+
Vrede vzw is een belangrijke medespeler in de vredesbeweging. De vzw analyseert op haar website de programma’s van de politieke partijen over het buitenlandse beleid en het veiligheidsbeleid. Het PVDA+ programma krijgt goede punten. Enkele uittreksels.
PVDA+ wil een veel democratischer Europese Unie, waarin een Europese regering ook echt verantwoording moet afleggen. Meer democratie ook in de Verenigde Naties, waar het vetorecht in de Veiligheidsraad moet afgeschaft worden, de belangrijke derdewereldlanden beter vertegenwoordigd zijn en het gewicht van de Algemene Vergadering van de VN wordt geherwaardeerd.
Militair moet België zich neutraal opstellen. Het leger mag alleen defensieve taken ondernemen en niet deelnemen aan buitenlandse interventies. Er moet een duidelijk onderscheid zijn tussen een humanitaire operatie en openlijke steun aan de militaire bezetting van bijvoorbeeld Afghanistan. Ons land moet zich terugtrekken uit de NAVO.
Uitgebreide vergelijking programma’s Vlaamse partijen op http://www.vrede.be/

ABVV op bezoek bij de Cubaanse vakbond: "Cuba is niet perfect, maar we kunnen er veel van leren."

Naar Eddy Van Lancker moet je op een betoging nooit lang zoeken: met zijn lengte, lang haar, forse baard... herken je hem meteen. Hij werkt al sinds zijn veertiende, werd later vakbondssecretaris maar blijft op vele terreinen actief. De ene keer opent hij een tentoonstelling of steunt hij een sportinitiatief in de wijk. De andere keer is hij aanwezig op het Wereld Sociaal Forum. Sinds halverwege de jaren ‘90 is hij betrokken bij solidariteitsinitiatieven met Cuba. Wat heeft een Belgische syndicalist daar verloren? En wat wil hij als nationaal secretaris van het ABVV daar opsteken?

Dat de vakbonden opkomen voor werknemers, werklozen, gepensioneerden, dat is gekend. Minder evident is dat ze internationaal actief zijn. Is dat iets nieuws?
Eddy Van Lancker. Zeker niet. Het ABVV is al lang niet meer uitsluitend bezig met wat er op de werkvloer gebeurt. We zijn ook politiek en maatschappelijk actief. In Cuba is die verwevenheid van de vakbond met de rest van de maatschappij nog veel sterker. Bij ons is er een sterke autonomie van de centrales en de sectoren. Wij werken meer gefragmenteerd. In Cuba slagen ze er beter in om met alle sectoren samen te werken voor een gemeenschappelijk doel.
Wat mij bij elk bezoek steeds weer opvalt, is de sterke dynamiek en het enthousiasme van hun militanten en middenkader. Wij hebben veel geëngageerde mensen, maar in Cuba is de persoonlijke inzet globaal genomen toch nog groter.

Waaruit kan je dat opmaken?
Eddy Van Lancker. Soms is dat voor een Europeaan als ik moeilijk te vatten. Het gaat om hoe ze in hun bedrijf tegelijk de kleinste problemen van de werknemers aanpakken en de grote maatschappelijke vraagstukken ter discussie brengen. Hoe ze zoeken naar verbetering van het rendement van hun bedrijf en tegelijk streven naar kwaliteit in de productie. Voor onze militanten hier is dat laatste zowat als vloeken… Maar de maatschappelijke context is dan ook totaal anders. Zij werken niet voor een patroon die met de winst gaat lopen, maar voor de ontwikkeling van hun land.

Hebben werknemers in Cuba veel inspraak?
Eddy Van Lancker. Ik moet erkennen dat de besluitvorming in de Cubaanse vakbond CTC (Central de Trabajadores de Cuba) nog democratischer is dan in onze vakbond. Elke afdeling en elk bedrijf verkiest er niet alleen zijn eigen bestuur, maar op de congressen die ik kon bijwonen, zag ik ook een zeer open debatcultuur met soms heel heftige discussies. Die massale aanwezigheid van militanten die vechten voor de standpunten van de basis, zorgt voor een grote inspraak. Niet zelden wordt een plan grondig gewijzigd na een breed debat. En of het nu gaat over een vertegenwoordiger van een klein of een groot bedrijf, of over de provinciale verantwoordelijke, ze houden zich niet in om hun gedacht te zeggen. Bij ons zorgt de representatieve werking er soms toch voor dat het debat aan scherpte verliest…

Wat bevalt u nog meer in Cuba?
Eddy Van Lancker. Wat mij telkens opnieuw opvalt, is de intellectuele ontwikkeling. Er is een hoog scholingsniveau. Er bloeien veel ideeën en er is een hoog cultureel niveau. Maar die dingen roepen om een grote vrijheid voor elk individu. Nu wil ik niet wegsteken dat de sociale controle in Cuba echt wel groot is. Maar dat heeft dan weer te maken met de dreiging van de VS, die al vele tientallen jaren aanhoudt. Als de blokkade verdwijnt, wordt er zeker veel meer mogelijk.

En wat zijn de problemen?
Eddy Van Lancker. We moeten de situatie van de vrouw bijvoorbeeld niet idealiseren.
De Latijnse macho...
Eddy Van Lancker. Het machogedrag is nog altijd een probleem, in heel Latijns-Amerika overigens. En, laat ons eerlijk zijn, vaak ook nog bij ons. Wel merk ik dat er in Cuba veel meer vrouwen actief zijn in de vakbond dan hier. Ook zie ik meer vrouwen in leidende functies.
Drugs?
Eddy Van Lancker. Je vindt er minder drugsverslaafden dan bij ons, maar ze bestaan. Niets werelds is hen vreemd, kan je zeggen. Vroeger probeerde de overheid dat weg te stoppen. Nu niet meer. Verder is er prostitutie. Ook die is van een heel andere orde dan bij ons, maar ze bestaat. Maar het zou echt wel hypocriet zijn om daarop te schieten. Bij ons is de miserie en uitbuiting achter de prostitutie vaak zo schandalig groot dat we daar best onze mond over houden.

Vluchten de armen in Cuba naar de steden zoals in veel derdewereldlanden?
Eddy Van Lancker. De plattelandsvlucht is reëel. Ook in Cuba zijn er mensen die het moeilijker hebben dan anderen. Zeker sinds de economische crisis van de jaren ’90. We zijn daar niet blind voor. Tijdens onze bezoeken babbelden we daar heel open over met de Cubaanse syndicalisten. Zij ontkennen de problemen niet. Cuba is niet perfect. Maar de resultaten zijn er wel. We kunnen er veel van leren.

Hoe is de solidariteit van het ABVV met Cuba begonnen?
Eddy Van Lancker. Vroeger had het ABVV geen banden met Cuba. Onder de druk van de basis zijn er vanuit de centrales en de gewesten solidariteitsinitiatieven gegroeid met de Cubaanse vakbond CTC (Central de Trabajadores de Cuba): in West-Vlaanderen sinds halfweg de jaren 1990, en sindsdien ook in ABVV-Metaal, in de ACOD, in de Algemene Centrale,…”

En hoe ben jij daarbij betrokken geraakt?
Eddy Van Lancker. In 1995 kreeg ik als secretaris van ABVV-Textiel een uitnodiging voor een internationaal Congres van de Cubaanse CTC. Die ervaring was zeer enthousiasmerend. Als textielcentrale in West-Vlaanderen bouwden we contacten uit met de vakbond in een textielbedrijf in Santa Clara. Sindsdien zijn de banden snel gegroeid. In 1999 gingen we met 120 vakbondsmilitanten op bezoek naar Cuba. Voor velen was dat echt een nieuwe ervaring. We zijn teruggekeerd met 120 ambassadeurs die Cuba door dik en dun verdedigen. Terug in België gingen we de boer op, om overal zeer concrete verhalen te vertellen over hoe het er in Cuba aan toe gaat. Al snel ontstond in andere centrales veel interesse.

Cuba speelt een steeds grotere rol in Latijns-Amerika. Hebben jullie ook oog voor andere landen uit de regio?
Eddy Van Lancker. Sinds onze ervaring in Cuba is onze internationale solidariteit blijven groeien. We hebben nu ook projecten lopen in Honduras, Nicaragua en Peru. Het is belangrijk om ook in moeilijkere omstandigheden solidariteit op te bouwen. Maar we bezien onze samenwerking met Cuba als een voorbeeld van ‘good practice’ voor de projecten elders. Voor onze internationale werking was Cuba de katalysator. En dat is het vandaag nog.

Wat houden de solidariteitsinitiatieven met Cuba juist in?
Eddy Van Lancker. Sinds enige tijd steunen we de vakbondsvorming, onder andere door computers en logistieke ondersteuning. Hierbij werkt het Gewest West-Vlaanderen samen met de ACOD. Het Gewest Limburg en de Algemene Centrale steunen een project in de bouwsector. Zo’n verbroedering is prachtig: onze militanten herkennen zich in het werk van hun Cubaanse collega’s. In de textielfabriek van Santa Clara gebruiken ze bijvoorbeeld oude weefgetouwen van het bedrijf Picanol in Ieper. Onder de aanwezige Belgen waren er verscheidene die vroeger nog op dergelijke getouwen hadden gewerkt. Nederlands, Frans of Spaans, de taalbarrière speelde geen rol meer. In minder dan geen tijd waren de Belgen en de Cubanen samen met die machines bezig. Neem daar dan nog de jovialiteit van de Cubanen bij, en je weet het wel. Dit schept een band die je niet meer los laat. Het werkt echt verslavend (lacht).
In mei vertrekken jullie opnieuw naar Cuba met een 80-tal mensen.

Hoe maken jullie telkens opnieuw tientallen militanten warm voor dergelijke reizen?
Eddy Van Lancker. De voorbereiding begint al kort na de vorige reis. Eerst zijn er de enthousiaste verhalen, de getuigenissen, en dan wordt bekeken wanneer we een volgende keer kunnen gaan. We stellen onze militanten een spaarformule voor, waarbij ze maandelijks tussen de 25 en de 40 euro opzij leggen voor de reis. Dat is ook nodig, want de reizen zijn niet goedkoop, ook al proberen we de kosten zo laag mogelijk te houden. Voor de mensen die mee gaan, schetsen we wel de context van Cuba: wat gebeurt er, wat is het embargo, enzovoorts. Maar ons uitgangspunt is dat de mensen het land zelf moeten ontdekken. We mogen Cuba ook niet zomaar vergelijken met België, maar veeleer met Centraal-Amerika. Als ik daar zou wonen, zou ik wel weten waarvoor kiezen!”

Water nog te diep voor één wereldvakbond
In november 2006 zijn het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen (IVVV) – waar het ABVV toe behoorde – en het Wereldverbond van de Arbeid (WVA) – waarvan het ACV lid was, samengesmolten tot het Internationaal Vakverbond (IVV). Daarnaast bestaat nog de Wereldfederatie van Vakbonden (WFTU), waarin het Cubaanse CTC een actieve rol speelt.
Eddy Van Lancker. Er zijn op wereldvlak dus nog altijd twee federaties van vakbonden, de onze en die met de Cubanen. Ik zou heel graag zien dat we tot één wereldvakbond kunnen komen. Ook de Cubaanse vakbondsverantwoordelijken steunen de idee van één wereldverbond. Er is sprake van maar voorlopig is het water nog te diep.
In het IVV struikelt men over het feit dat Cuba niet democratisch zou zijn. Maar ook in Cuba is de tijd er nog niet rijp voor. Daarin speelt de Amerikaanse blokkade een centrale rol. Als de agressiviteit van de Verenigde Staten verdwijnt, zal er vanzelf meer openheid groeien in de Cubaanse maatschappij, wat de wereldwijde samenwerking tussen de vakbonden zal verbeteren. We hopen dat onze samenwerking met Cuba alvast bijdraagt tot het verenigen van alle werkers in één internationale vereniging…
Zowat 10 jaar zijn we nu bezig met internationale solidariteit, maar de Cubaanse vakbond is dat al véél langer. Ze hebben goede contacten met vakbonden uit andere landen in de regio en beschikken over een breed netwerk. In België hielden we nog nooit een internationaal congres gehouden over een bepaald thema. Zij doen dat om de twee jaar.
Los van de vakbond valt ook op hoe sterk de internationale medische hulpverlening van de Cubanen is. In Honduras in Centraal-Amerika bezochten we een plantage. Midden in die plantage wonen de landarbeiders in vaak armoedige omstandigheden. Daar was ook een hospitaaltje. En ja, met een Cubaanse arts. In Nicaragua bezochten we in de bergen rond Matagalpa een gezondheidspost. Ook hier was een Cubaanse arts aan het werk!

De Cubaanse vakbond CTC
De Cubaanse vakbond CTC werd opgericht in 1939. Tot 1959 werkt hij meestal ondergronds en clandestien. In het begin van de jaren ’50 sturen de Amerikanen generaal Fulgencio Batista naar Havana. Die heeft net een opleiding van 10 jaar achter de rug in de VS. Op 10 maart 1952 grijpt hij de macht. Het is het begin van een harde dictatuur. De oppositie wordt buiten de wet gesteld. Vele vakbondsmilitanten verdwijnen in de gevangenis en talrijke syndicale leiders worden vermoord. In 7 jaar tijd vallen meer dan 20.000 doden.
Op 1 januari 1959 kunnen de revolutionairen onder leiding van Fidel Castro de dictator verdrijven. De nieuwe regering laat onmiddellijk alle gevangen CTC-militanten vrij. De CTC kan nu voor het eerst in zijn geschiedenis vrij opereren in Cuba.
Zowel voor als na de revolutie heeft Cuba maar één vakbondscentrale gehad. De CTC heeft vanaf zijn ontstaan sterk de nadruk gelegd op de eenheid van de arbeiders. Als klasse hebben zij allen dezelfde belangen. De Cubaanse regering onderhandelt met één centrale. Overigens heeft ook in de VS en in Duitsland de regering maar één syndicale gesprekspartner.
Momenteel telt de CTC 3,2 miljoen leden. Dit betekent dat meer dan 90% van de Cubaanse werknemers aangesloten zijn. Iedereen kan lid worden van de CTC ongeacht zijn politieke overtuiging, zijn religieuze voorkeur,zijn etnische origine ...
Elke werkplaats, hoe klein ook, heeft minstens één syndicaal afgevaardigde. Dat komt neer op gemiddeld één syndicaal verantwoordelijke per 4,5 werknemers. Vrij veel maar dat komt omdat er zoveel kleine werkplaatsen en ateliers zijn die weinig werknemers tewerkstellen.

Bezetting Afghanistan : Belgische soldaten lopen meer en meer gevaar

Afghanistan wordt bezet door 31.000 NAVO-soldaten uit 37 landen. 300 van hen zijn Belgen. Dit jaar sneuvelden al 41 soldaten…

Sinds 2002 moeten de Belgen de veiligheid van de luchthaven van Kaboel verzekeren. Zij patrouilleren er dag en nacht. Maar niemand van hen kan de luchthaven verlaten, wegens te gevaarlijk. "Dat weegt enorm op het moreel. Je moet de hele tijd alert zijn, maar dat is heel vermoeiend", zegt commandant Louis Ditherville. "De jongens lopen op de toppen van hun zenuwen. Het gevaar is nergens en overal".

Afghanistan is intussen al vijf jaar bezet, maar voor de gewone Afghaan heeft die bezetting geen verbetering gebracht. Hoewel het verzet aanvankelijk bijna uitsluitend een zaak was van aanhangers van het vroegere Talibanregime, hebben vele andere groepen zich daar nu bij aangesloten. De spanning blijft dan ook groeien, vooral sinds deze zomer. Tijdens een offensief tegen de opstandelingen in het zuiden van het land zijn in juli van dit jaar minstens 1.000 doden gevallen, onder wie ook heel wat NAVO-soldaten: "Met minstens een dode om de twee, drie dagen, hangen de vlaggen al twee à drie maanden de hele tijd halfstok".
Het aantal aanvallen op de bezettingstroepen stijgt. De NAVO voerde haar patrouilles in Kaboel en omstreken op tot 40 à 70 per dag. Ook bij de Belgen neemt de spanning toe. Op 3 september werden drie raketten afgevuurd op de luchthaven vanuit de nabije bergen van Kuh-e-Khvaje-Rawast Ghar.
De Belgische regering heeft alle reden om haar deelname aan de bezetting van Afghanistan te herzien. Na de eerste gesneuvelde Canadese soldaten is in Canada een brede antioorlogsbeweging in opbouw om de terugtrekking van de troepen te eisen. Laten we er hier niet mee wachten tot ook de eerste Belgische soldaten sneuvelen. (Citaten uit Le Soir)

Navo steeds verder uitgebouwd tot aanvallend bondgenootschap

Van 15 juni tot 12 juli houden 7000 Navo-soldaten uit zo'n 20 landen militaire manoeuvres in Kaapverdië op duizenden kilometers van Europa. Ook Belgische militairen doen mee.

De oefening is zeer belangrijk voor de toekomstplannen van de Navo. Ze moet bewijzen dat de nieuwe interventiemacht die de Navo in 2002 heeft opgestart, klaar is om in actie te komen. En dat is dringend, want ­ naar Amerikaanse wens ­ moet de Navo zich snel omvormen tot een wereldwijde interventiemacht die in staat is om gelijktijdig twee grote en zes kleine militaire acties te ondernemen. Daarvoor moeten de bondgenoten binnenkort 300.000 soldaten paraat houden.1
Eind november moeten deze plannen goedgekeurd worden op de Navo-top in Riga, de hoofdstad van Letland. In de voorbereidende teksten kan je lezen dat het Westers bondgenootschap graag de gendarm van de wereld wil zijn en dat de toegang tot grondstoffen (olie en gas) een belangrijke reden kan zijn. Ooit opgericht als een leger "om Europa te verdedigen tegen het dreigende communisme" wordt de Navo steeds verder uitgebouwd tot een aanvallend militair bondgenootschap.
Er blijven evenwel grote meningsverschillen bestaan tussen zij die een sterk Atlantisch bo ndgenootschap willen behouden onder de de facto leiding van de VS ­ vooral de VS en Groot-Brittannië- en zij die de Europese pijler binnen en buiten de Navo sterker willen uitbouwen en minder afhankelijk willen zijn van de VS, vooral Frankrijk en Duitsland. De VS proberen als sterkste partner in het bondgenootschap andere landen onder druk te zetten.
Minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht (VLD) wil ook wel een sterke Europese poot, maar hij dringt erop aan dat België zich opstelt als trouwe bondgenoot van de Verenigde Staten. Gespannen relaties met de Amerikanen zoals bij het begin van de oorlog tegen Irak wil hij niet meer.2

Minister Flahaut vindt Navo te duur
Het ministerie van Defensie is kritischer. Zo stelde Régibeau, de kabinetschef van defensieminister Flahaut (PS): "De strategische keuze om steeds meer snelle interventiekracht op te bouwen, baart ons zorgen. () Wij hebben vragen bij sommige bondgenoten die de Navo als de politieagent van de wereld zien. Moet de Navo actief zijn in Afghanistan, Irak en Darfour? Is dat niet eerder de rol van de Verenigde Naties?"3
Ook de idee om meer te moeten betalen voor de gemeenschappelijke uitgaven van de Navo, botst op weerstand. André Flahaut wil die inperken en stelt daarom voor de Navo te financieren via vrijwillige bijdragen in functie van de missies waaraan de landen deelnemen. "De Navo stelt te vage begrotingen op en vraagt steeds meer geld. Al die buitenlandse operaties zijn enorm duur. De paradox is dat de kleine landen in feite de operaties betalen van één groot land. Is dat echt solidair? We denken van niet", vraagt Flahaut's kabinetschef zich af.4
Ondanks de kritiek benadrukt Flahaut dat hij een trouwe bondgenoot blijft van de Amerikanen. Hij wijst erop dat de Belgische bijdrage aan de Navo tussen 2000 en 2006 toenam met 27%: van 22,7 naar 28,8 miljoen euro per jaar. Daarbovenop komen nog de kosten voor speciale investeringen bij defensie en voor het burgerpersoneel bij Buitenlandse Zaken.5 Met de toekomstige interventieplannen zullen die kosten nog sneller toenemen. Zo zal de voorziene uitbreiding van de Belgische deelname aan de bezetting van Afghanistan al een eerste belangrijke verhoging betekenen. En wie zal dat allemaal betalen, denkt u?

1 http://french.peopledaily.com.cn/4466321.html · 2 Gemeenschappelijke vergadering van de Commissies voor de landsverdediging en voor de buitenlandse betrekkingen van de Kamer en van de Commissie voor de buitenlandse betrekkingen en voor de landsverdediging van de Senaat, 6 juni 2006. (CRIV 51 COM 986) · 3 Jean-Arthur Régibeau, toespraak in het Koninklijk Instituut voor internationale betrekkingen, 5 mei 2006. Geciteerd in De Standaard, 16 mei 2006. · 4 Ibidem · 5 Idem Voetnoot 2

Gewapende ontwikkeling?
Begin juni bezocht minister van Ontwikkelingssamenwerking Armand De Decker Afghanistan. In een helikopter die uitgerust was met automatische geweren en beschermd door twee Apache's bezocht hij een voorpost van een soort militair-humanitaire hulp van het Britse leger. Hij wil dat België investeert in dit soort "gewapende ontwikkeling". "Wij hebben soldaten die hieraan meewerken in Kunduz, samen met Duitse soldaten. Ik wil de mogelijkheid onderzoeken om elementen van samenwerking te introduceren."1 Maar ontwikkelingshulpals zoethoudertje van zo'n repressieve bezetting, kunnen de Afghanen missen als kiespijn.

1 La Libre Belgique, 16 juni


Navo wil tweemaal meer Belgische soldaten in Afghanistan

Op 29 mei zijn minstens 20 doden en 140 gewonden gevallen bij een volksopstand in Kaboel. Het verzet van de Afghanen tegen de militaire bezetting, die na 9/11 in oktober 2001 begon, bereikt een nieuw hoogtepunt.

De rellen braken uit na een ongeval met een Amerikaanse vrachtwagen waarbij minstens één dode viel. Een woedende menigte wou verhinderen dat de Amerikanen zich uit de voeten maakten. Als reactie schoten de soldaten zich een weg in de menigte. Vier nieuwe doden. Het nieuws over dit incident verspreidde zich over de hoofdstad. Duizenden jongeren en studenten schreeuwden Dood aan Amerika!, Weg met Karzaï! (de pro-Ammerikaanse Afghaanse president), Weg met Bush!.1
Toen de betogers het presidentieel paleis en de VS-ambassade probeerden te bereiken, schoten de Amerikaanse soldaten weer met scherp. Over de hele stad werden politiekantoren, buitenlandse hulporganisaties, het hoofdkwartier van de Verenigde Naties en kantoren van multinationals het nieuwe doelwit van de menigte. Navo-soldaten moesten in allerijl het personeel van ambassades en hulporganisaties evacueren.2
De voorbije maanden is het verzet over het hele land toegenomen. In het Zuiden worden Westerse militaire konvooien geregeld aangevallen.3 Bij represailles van het VS-leger zijn de voorbije weken minstens 400 mensen omgekomen, onder wie veel burgers, ook vrouwen en kinderen. Het Pentagon heeft zijn troepen stilzwijgend verhoogd van 19.000 tot 23.000. Daarnaast zijn er 9.000 Europese en Canadese Navo-soldaten.
Via de Navo sleuren de Verenigde Staten ook de Europese landen mee in deze uitzichtloze bezettingsoorlog, die steeds meer op die tegen Irak gaat lijken. Jaap de Hoop Scheffer, de secretaris-generaal van de Navo, wil het aantal soldaten van het bondgenootschap verhogen van 9.000 nu (bij wie 290 Belgen) tot 15.0004 en uiteindelijk zelfs tot 25.000 manschappen.5 Ook België wordt verwacht zijn manschappen op te trekken tot 600. Voorlopig schuift de regering de beslissing voor zich uit. Als minister Flahaut wil verhinderen dat straks ook Belgische soldaten sneuvelen, moet hij dringend zijn kritische bedenkingen over de Navo in daden omzetten. Breng de Belgische soldaten naar huis!

1 www.legrandsoir.info · 2 Ibidem · 3 La Libre Belgique, 9/06/2006 · 4 RIA Novosti - 17 februari ( http://fr.rian.ru) · 5 www.legrandsoir.info


8 juli: Acties tegen Navo-kernwapenstrategie

Op 8 juli 2006 voeren de Bomspotters op 10 plaatsen actie tegen de illegale Navo-kernwapenstrategie. Doe mee! Dat kan in Antwerpen, Brussel, Leuven, Kleine Brogel, Gent, Luik, Bergen Meer info op www.bomspotting.be

Bush op bezoek bij de Navo op 21 en 22 februari - Moet België lid blijven van de Navo?

De Verenigde Staten sturen er al jaren op aan dat niet alleen zijzelf, maar ook de Navo-bondgenoten overal ter wereld oorlog kunnen voeren. Ook België moet daarom zijn leger drastisch hervormen. "België is en blijft een loyale partner binnen de Atlantische Alliantie", schreef de minister van Defensie al in december 2003.1 Een verontrustend voorproefje van wat we zullen te horen krijgen als Bush half februari het Navo-hoofdkwartier in Brussel bezoekt.

De Navo-top in Praag van november 2002 heeft de knoop definitief doorgehakt: we gaan naar "een uitgebreide Alliantie, met meer en nieuwe capaciteiten, met verhoogde inzetbaarheid - ook en misschien zelfs vooral - buiten het Europese continent".2 Het gaat hier dus niet langer om het eigen grondgebied te verdedigen maar wel om buiten de Europese Unie op te treden.
De Navo-landen hebben samen ongeveer 5,7 miljoen soldaten onder de wapens. In 2003 gaven ze samen 457 miljard euro uit aan defensie, bijna 12procent meer dan in 2000. Dat is 500 euro voor elke inwoner van de Navo-landen.3 Uiteraard nemen de VS het grootste deel voor hun rekening: 295 miljard euro, 20 procent méér dan in 2000. Intussen is dit bedrag nog sterk gestegen, onder andere door de oorlog in Irak. De gezamenlijke uitgaven van de Europese landen blijven status quo, ze worden alleen geïndexeerd. Zij besteedden vorig jaar dik 154 miljard euro aan defensie. België stond de voorbije jaren op de rem. Met bijna 3,5 miljard euro (140 miljard frank) geeft ons land nu minder aan defensie dan het geïndexeerde bedrag van 2000.4
Het grootste deel van de defensie-uitgaven van de Navo gebeurt op niveau van de individuele lidstaten. Daar bovenop beheert de Alliantie een eigen budget: België betaalt een gemiddelde van ongeveer 60 miljoen euro per jaar (2,4 miljard frank). 5

Méér geld voor wapentuig

De voorbije jaren heeft de Navo herhaaldelijk de Belgische defensiepolitiek bekritiseerd. De militairen zijn te oud en de modernisering van het militair materieel gaat niet snel genoeg vooruit. De Navo dringt erop aan dat België een inhaalbeweging maakt, en stelt al lang dat de Belgische defensiebegroting de komende zes jaar met 3,5 procent moet stijgen.6
Ook de Europese Unie bouwt aan een eigen interventieleger. 60.000 man moeten klaar staan voor interventies in Oost-Europa en de Balkan, het Midden-Oosten en Centraal-Afrika.7 Onvermijdelijk zullen al die plannen de militaire budgetten omhoog drijven.
Vanaf 2005 plant de Belgische regering een verhoging van het militair budget met 0,5 procent (plus gemiddeld 2 procent indexaanpassing) per jaar.8 Vraag is of de VS en de andere Navo-partners daar genoegen mee zullen nemen. Defensieminster Flahaut beseft dat er een probleem is: "Het strategisch moderniseringsplan loopt tot 2015. Er blijven dus nog 12 jaar om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken en de nodige bijsturingen uit te voeren." 9
België zal zijn beloftes aan de Navo om de defensie-uitgaven te doen stijgen, niet eeuwig voor zich uit kunnen schuiven. De druk van de Alliantie zal toenemen. De VS willen hun bondgenoten meesleuren in hun wereldwijde oorlogen. Het Belgische lidmaatschap van de Navo sleurt ons land ook mee in een militarisering, een verhoogd budget voor militaire uitgaven en grotere afhankelijkheid van de Verenigde Staten.

Het atoomgevaar

Daar bovenop komt de nucleaire uitbouw. In maart 2000 zei eerste minister Verhofstadt in de Senaat dat België "het nieuw strategisch concept van de Navo mee heeft goedgekeurd. In die strategie is er ook plaats voor nucleaire ontrading."10
Bush is volop bezig met het ontwikkelen van een nieuwe generatie kernwapens 'voor onmiddellijk gebruik' op het slagveld.11 Gaan we ook daarin meestappen?
De vredesorganisaties, de jongerenorganisaties en de vakbonden hebben werk voor de boeg. We zullen tegendruk moeten bieden. Want de keuze zal scherp worden: meer geld voor wapentuig en militaire interventies of voor sociale uitgaven, onderwijs en gezondheidszorg?
België kan alleen maar een andere koers varen, als het uit de Navo stapt. Dan kunnen we de uitgaven voor het leger beperken want een leger moet defensief zijn en zich niet over de hele wereld in militaire avonturen storten. Dan kunnen de kernbommen onverwijld uit de militaire basis in Kleine Brogel vertrekken. Dan verdwijnt de druk voor rechtstreekse of onrechtstreekse deelname aan de oorlog in Irak.

1 Ministerie van landsverdediging. Stuurplan van Defensie. 3 december 2003 ·2 Ministerie van landsverdediging. Stuurplan van Defensie. 3 december 2003 · 3 NATO handboek 2001 (www.nato.int/docu/handbook/2001) · 4 www.nato.int/docu/pr/2003/table1.pdf tot table6.pdf · 5 Ghesquiere Nato Budget System. Tesource Policy Unit, Nato HQ, 12 februari 2003 · 6 Beknopt Verslag Senaat, 18 juni 1998 · 7 Prioriteitennota. Het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie, 2 mei 2001 · 8 Verslag Commissie van Landsverdediging. 5 februari 2004. Debat over het Stuurplan van Defensie. Doc 51 0573/002 · 9 Beknopt Verslag Senaat, 18 januari 2002 · 10 Beknopt Verslag Senaat, 23 maart 2000 · 11 Nuclear Posture Review, 8 januari 2002, www.globalsecurity.org/wmd/library/policy/dod/npr.htm

BUSH not welcome

Op 22 februari komt Bush naar Brussel. Hij bezoekt de Europese Unie en de Navo. Vredes-, milieu- en mensenrechtengroepen kondigen protesten aan tegen het misdadige beleid van de Amerikaanse president.
Voor een overzicht van alle acties :
www.stopusa.be
www.bushwanted.org
www.chengetheworld.org

De Navo, een zegen voor de economie?

Het lidmaatschap van de Navo en de aanwezigheid van het Navo-hoofdkwartier in Brussel is belangrijk voor de werkgelegenheid, zo wordt wel eens beweerd. Maar wat zijn de feiten?

De Navo stelt 2.735 militairen en burgers te werk. Een groot deel wordt gedetacheerd door de verschillende landen. De directe werkgelegenheid voor de lokale Belgische bevolking ligt rond de 600 jobs. De uitgaven van de Navo in België liggen rond de 120 miljoen euro (4,8 miljard frank). 1 Daarmee zijn maximaal nog eens 3.000 à 4.000 jobs verbonden. In een zeer optimistische berekening zorgt de Navo dus voor 5.000 directe en indirecte jobs voor ons land.
Zonder de Navo zou België de bijna 60 miljoen euro die het vandaag aan de Navo betaalt, kunnen gebruiken voor extra-werkgelegenheid in de non-profit en de sociale woningbouw. Dat zou 1.500 à 2.000 banen scheppen.
Ten slotte is er de vestigingsplaats van de Navo. Die ligt in een economisch belangrijk gebied met een groeiende behoefte aan kantoorruimte. Deze grond is erg gegeerd en bovendien veel geld waard. Maar de terreinen van de (huidige en toekomstige) Navo-zetel worden gratis in concessie gegeven. Ook de gronden van SHAPE, het militaire hoofdkwartier van de Navo in Bergen, zijn gratis in bruikleen.2
1 De sociaal-economische impact van de Europese en internationale instellingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Studie gerealiseerd door Iris consulting, op vraag van Jos Chabert, minister van Financiën, Begroting, Economie en Buitenlandse Betrekkingen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest - 15 september 1998 · 2 Beknopt Verslag Senaat, 18 juni 1998.